الشيخ أبو الفتوح الرازي

246

روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )

فرّاء گفت : « لام » به معنى « في » است ، اى في يوم براى آن كه حروف ( 1 ) صفات بعضى قايم باشد مقام بعضى ، و اين قول ( 2 ) ضعيف است . و درست آن است كه : « لام » بر جاى ( 3 ) خود است ، و معنى آن است كه : لجزاء يوم و لعقاب يوم ، چنان كه يكى از ما گويد كسى را : اعددتك ( 4 ) ليوم الهياج ( 5 ) ، [ اى لقتال يوم الهياج ] ( 6 ) . * ( وَوُفِّيَتْ كُلُّ نَفْسٍ ما كَسَبَتْ ) * ، و تمام بدهند جزا هر نفسى را آنچه كرده باشد ( 7 ) ، يعنى جزاى آنچه كرده باشد هر نفسى را ، اگر مؤمن بود و اگر كافر ، و اگر برّ بود و اگر فاجر ، آنچه مستحقّ باشد آن را از جزا ، اگر خير بود و اگر شرّ . * ( وَهُمْ لا يُظْلَمُونَ ) * ، و بر ايشان ظلم نكنند و حقّشان ( 8 ) باز نگيرند از ثوابشان ( 9 ) و زيادت آنچه مستحقّ باشند نكنند با ايشان از عقاب . عبد الله عبّاس گفت : اوّل رايت كه بر دارند آن روز [ رايت ] ( 10 ) جهودان ( 11 ) باشد ، و خداى تعالى ايشان را بر سر جمع رسوا بكند ، و آنكه بفرمايد تا ايشان را به دوزخ برند . * ( قُلِ اللَّهُمَّ مالِكَ الْمُلْكِ ) * ، ابو هريره روايت كند از رسول - عليه السلام - كه او گفت : چون خداى تعالى خواست كه « فاتحة الكتاب » و « آية الكرسىّ » و « شهد اللَّه » و * ( قُلِ اللَّهُمَّ مالِكَ الْمُلْكِ ) * به زمين فرستد ، و ايشان [ را ] ( 12 ) از عرش مجيد آويخته بودند گفتند : [ بار ] ( 13 ) خدايا ! ما را به زمين خواهى فرستادن به سراى زلَّت و معاصى ، و ما از عرش پاكيزه ( 14 ) آويخته‌ايم ؟

--> ( 1 ) . اساس كه نو نويس است : حرف ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 2 ) . مج ، وز : قولى . ( 3 ) . اساس : بجاى ، با توجّه به مج ، وز تصحيح شد . ( 4 ) . اساس كه نو نويس است : اعددت ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 5 ) . اساس ، مب ، مر : الميهاج ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 6 ) . اساس : كلمات زير وصّالى رفته و نا خواناست ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد . ( 7 ) . دب : باشند . ( 8 ) . مج ، وز ، دب ، آج ، لب ، فق : حقّ ايشان ، مب ، مر : حقّ ايشان را . ( 9 ) . اساس : ثواب ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 13 - 12 - 10 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد . ( 11 ) . مر : يهودان . ( 14 ) . اساس : مجيد ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد .