كردم ، فأنت للطَّلب و انت للهرب ، تو را براى طلب دارند و براى هرب دارند ، من بر پشت تو مردانى را سوار كنم كه تسبيح و تهليل و تحميد و تكبير من كنند ( 1 ) ، و توبه تسبيح و تهليل ايشان تسبيح و تهليل كنى . آنگه گفت : هيچ تسبيح و تهليل نباشد كه او بشنود و الا او نيز [ 402 - ر ] بمانند آن جواب دهد . آنگه گفت « : چون فريشتگان صفت اسپ بشنيدند [ و ] ( 3 ) خلقتش ( 4 ) بديدند گفتند : بار خدايا ! ما فريشتگان توييم ، تسبيح و تحميد مىگوييم ، نصيب ما چيست ؟ حق تعالى براى ايشان اسپان ( 5 ) ابلق بيافريد گردنهاشان ( 6 ) چون گردنهاى شتران بختى ، چون اسپ را بر ( 7 ) زمين فرستاد و پايهاى او بر زمين قرار گرفت صهيل كرد ، حق تعالى ، گفت : بركت بر تو باد ، از ( 8 ) جانورى كه من به صهيل تو مشركان را ذليل كنم ، و گوشهايشان پر كنم ، و دلهاشان بترسانم . چون خداى تعالى چيزها بر آدم عرضه كرد ، گفت : بگزين آنچه خواهى . او اسپ بگزيد ، خداى تعالى گفت : عزّ خود و عزّ فرزندان خود اختيار كردى ، تا زنده باشند بركت من بر تو باد و برايشان ، از خلق هيچ نيافريدم كه بنزديك من محبوبتر است از تو و اين كه تو اختيار كردى . و ابو هريره روايت كند كه رسول - عليه السلام ( 9 ) - گفت : الخير ( 10 ) معقود بنواصى الخيل ( 11 ) الى يوم القيمة ، خير در پيشانى اسپان بسته است تا به روز قيامت . انس ( 12 ) روايت كرد كه : هيچ چيز بر رسول - عليه السلام ( 13 ) - محبوبتر نبود از زنان بر گرفته كه اسپ ( 14 ) . ابو ذر غفارىّ روايت كرد از رسول - عليه السلام ( 15 ) - كه گفت : هيچ اسب تازى

--> ( 1 ) . اساس كه نو نويس است ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : مىكنند ، با توجّه به مج ، وز ، تصحيح شد . ( 2 ) . مج ، وز : ندارد . ( 3 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به مج افزوده شد . ( 15 - 4 ) . اساس : خلقش ، با توجّه به مج ، وز تصحيح شد . ( 5 ) . مج ، وز : اسپانى . ( 6 ) . مب : گردنهايشان . ( 7 ) . آج ، لب ، مب : به . ( 8 ) . وز ، دب : آن . ( 9 ) . اساس : ص و إله ، با توجّه به مج ، وز تصحيح شد . ( 10 ) . آج ، فق : الخيل . ( 11 ) . آج ، لب : بنواصى صيها الخير ، فق : بنواصيها الخير ( 12 ) . مب : انس مالك . ( 13 ) . اساس : ص ، با توجّه به مج ، وز تصحيح شد . ( 14 ) . مج ، وز : ساده ( ؟ ) : اصل عربى حديث به نقل از تفسير قرطبى ( 4 / 33 ) چنين است : لم يكن احبّ الى رسول اللَّه صلى اللَّه عليه و سلم بعد النّساء من الخيل .