مجاهد گفت : المطهّرة ( 1 ) الحسان ( 2 ) ، اسبان تمام خلق نكو ، و ليث گفت : نگاشته از نكويى . سدّي گفت : الرّائعة ، اى المعجبة حسنا ، مردم را به حسن و جمال به عجب آرد ( 3 ) . حسن بصرى و ابو عبيده گفتند و اخفش ( 4 ) : المعلَّمة ، بعلامت كرده ، يعنى بداغ كرده . قتاده گفت : بشيات و علامات معروف . مبرّد گفت : اسپان معروف . ابن كيسان گفت : اسپان ابلق ، و مرجع جمله اقوال با دو قول است : يكى من السماء و هى العلامة ، و يكى من السوم و هو الرّعى ، يقال : سوّمت الخيل اذا اعلمتها ، [ قال اللَّه تعالى ] ( 5 ) : بِخَمْسَةِ آلافٍ مِنَ الْمَلائِكَةِ مُسَوِّمِينَ ( 6 ) ، و قال النّابغة : بسمر ( 7 ) كالقداح مسوّمات عليها معشر أشباه جنّ و قال اعشى باهلة : و فرسان الحفاظ بكلّ ثغر يقولون المسوّمة العرابا ابن زيد گفت : المسوّمة المعدّة ( 8 ) للحرب ، آن باشد كه براى كارزار ( 9 ) به دست نهاده باشند ، چنان كه لبيد گفت : و لعمري لقد بلى بكليب كلّ قرن مسوّم للقتال و در بعضى تفسيرها آمده ( 10 ) كه : مراد به « مسوّمة » هماليجاند ، يعنى ( 11 ) اسپان رهوار . بعضى ديگر از مفسران گفتند : ذات شياة معروفة كالغرّة و التّحجيل ، يعنى ( 12 ) اسپان ( 13 ) اغرّ محجّل ، پيشانى و دست و پاى سفيد ( 14 ) . و عرب اينچنين اسبان [ هم ] ( 15 )

--> ( 1 ) . كذا : در اساس و همه نسخه بدلها ، تفسير قرطبى ( 4 / 34 ) المطهّمة ، طبرى ( 3 / 204 ) : معلمه . . . المطهّمة ايضا . ( 2 ) . اساس ، مب ، مر ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 3 ) . دب ، لب ، فق ، مب ، مر : تعجّب آرد . ( 4 ) . همه نسخه بدلها : و ابو عبيده و اخفش گفتند . ( 15 - 5 ) . اساس كه نو نويس است : ندارد ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد . ( 6 ) . سوره آل عمران ( 3 ) آيه 125 . ( 7 ) . آج : و ضمر . ( 8 ) . اساس كه نو نويس است : مقدمه ، با توجّه به مج ، وز تصحيح شد . ( 9 ) . لب : كالزار . ( 10 ) . همه نسخه بدلها بجز مر : آمد . ( 11 ) . مج ، وز : بعضى . ( 12 ) . مج ، وز : ندارد . ( 13 ) . مج ، آج ، فق ، مر : اسپانى . ( 14 ) . مج ، وز : سپيد .