كِتابٌ أَنْزَلْناه إِلَيْكَ مُبارَكٌ لِيَدَّبَّرُوا آياتِه وَلِيَتَذَكَّرَ أُولُوا الأَلْبابِ ( 1 ) ، [ 392 - ر ] و گفت : تِلْكَ آياتُ الْكِتابِ الْمُبِينِ ( 2 ) ، و گفت : بِكِتابٍ ( 3 ) فَصَّلْناه عَلى عِلْمٍ ( 4 ) ، جمله قرآن ( 5 ) به تفصيل و تبيين وصف كرد ، جز آن است كه بعضى از او به تأمّل و تدبّر توان دانستن . دگر آن كه : نشايد در حكمت كه با رسول - عليه السلام - خطابى كند كه او نداند ( 6 ) ، و رسول از قبل او با ما آن خطاب كند و نه او داند كه چه مىگزارد ، و نه ما دانيم كه ( 7 ) چه مىشنويم . پس رسول - عليه السلام - بايد كه داند ، و بايد كه عالمان ربّانى از اهل البيت و صحابه او دانند بر خلاف قول ( 8 ) اوّل . و دگر آن كه گفت : اتَّبِعُوا ما أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ مِنْ رَبِّكُمْ ( 9 ) ، و متابعت آنچه ندانند چگونه كنند . دگر آن كه : [ چون ] ( 10 ) راسخان علم تأويل متشابه ندانند ، و جز راسخان نيز ندانند ، چه فرق باشد ميان راسخ و ناراسخ ؟ و چه فايده ( 11 ) بود وصف ايشان در اين جايگاه به رسوخ و ثبوت قدم در علم ؟ چه آنان كه جاهل باشند و در علم هيچ پايه ندارند ، در اين معنى با ايشان راستاند . پس آيت از معنى بشود ( 12 ) . دگر آن كه : از عهد رسول - عليه السلام - الى يومنا هذا نديديم كه مفسران در آيتى از آيات قرآن در تفسير و تأويل و كلام در وجوه علوم و انواع آن رها كردند و گفتند : نه علم ماست ، و تفسير اين آيت جز خداى نداند ، تا حروف مقطَّع را در او اق [ وال ] ( 13 ) بسيار گفتند . و عبد اللَّه عبّاس چون اين آيت خواندى ، گفتى : انا من الرّاسخين في العلم الَّذين يعلمون تأويل المتشابه ، گفت : من از [ آن ] ( 14 ) راسخان علمم كه تاويل متشابه [ دانند . و مجاهد گفت : من از جمله آنانم كه تأويل متشابه ] ( 15 ) دانم .

--> ( 1 ) . سوره ص ( 38 ) آيه 29 . ( 2 ) . سوره يوسف ( 12 ) آيه 1 . ( 3 ) . كذا : در اساس و همه نسخه بدلها : ضبط قرآن مجيد : بكتاب . ( 4 ) . سوره اعراف ( 7 ) آيه 52 . ( 5 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر را . ( 6 ) . دب ، لب ، فق ، مب : بداند . ( 7 ) . مب مىگويد . ( 8 ) . همه نسخه بدلها : اقوال . ( 9 ) . سوره اعراف ( 7 ) آيه 3 . ( 10 ) . اساس : كلمه زير وصالى رفته است ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد . ( 11 ) . مب : فاييده . ( 12 ) . همه نسخه بدلها : آن معنى نشود . ( 15 - 14 - 13 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .