بيست و يكم گفت : اگر چنان كه حالت حالت سفر باشد ، و مرد بر جناح سفر بود ، و دبير يا آلت به دست نيايد ، و وثيقه و استظهار بايد ، * ( فَرِهانٌ مَقْبُوضَةٌ ) * ، به دست [ گرو ] ( 1 ) ى بدهد تا صاحب حق بستاند . بيست و دوم ، باز نمود كه : اين حالى است كه به اختلاف معاملان ( 2 ) مختلف شود ( 3 ) اگر تو را بر كسى امان باشد و گرو نستانى رواست . بيست سه‌ام ( 4 ) گفت : ظنّ آن مرد نيكو گمان در حقّ خود خطا مكن ، او تو را امين مىشناسد ، تو خويشتن را خاين مساز ، اداى امانت به جاى آر و از خداى بترس . بيست چهارم گفت : چون گواهى ( 5 ) در گردن تست و حقّى از آن غيرى به آن زنده خواهد شدن و اگر پنهان كنى حقّ او تباه خواهد شدن ، زنهار آن گواى ( 6 ) نبايد كه نهان كنى ( 7 ) . بيست و پنجم [ گفت ] ( 8 ) : اگر كنى دلت كه امير همه اعضاست او خاين و آثم و فاجر شود ، چون او معلوم گشت ديگر اعضايت را چه حرمت ماند و از اعمال تو هيچ چيز بر من ( 9 ) پوشيده نيست كه من به اعمال و افعال و احوال تو عالمم . قوله : * ( لِلَّه ما فِي السَّماواتِ وَما فِي الأَرْضِ ) * ، حق تعالى چون [ اين ] ( 10 ) جمله احكام شرعى بيان كرد باز نمود كه : آنچه من فرمودم تو را نه براى آن فرمودم كه مرا به آن حاجتى بود ، و براى ( 11 ) نفع و صلاح تو فرمودم چه همه ملك آسمان و زمين مراست . اهل علم خلاف كردند در عموم و خصوص آيت في قوله : * ( وَإِنْ تُبْدُوا ما فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوه يُحاسِبْكُمْ بِه اللَّه ) * . بعضى گفتند : خاصّ است در كتمان شهادت ، خداى تعالى گفت : اگر چيزى آشكارا كنى يا پنهان كنى در دل از كتمان شهادت ،

--> ( 1 ) . اساس : كلمه زير وصّالى رفته است ، با توجه به مج افزوده شد . ( 2 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر : معاملات . ( 3 ) . تب : ندارد ، ديگر نسخه بدلها و . ( 4 ) . وز ، آج ، لب : بيست و سه‌ام ، فق ، مب : بيست و سيم . ( 6 - 5 ) . تب : ندارد ، ديگر نسخه بدلها : گواهى . ( 7 ) . مج ، وز ، دب ، لب ، فق ، مب ، مر : گواهى پنهان نكنى . ( 8 ) . اساس كه در اين مورد نو نويس است : ندارند ، با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها افزوده شد . ( 9 ) . همه نسخه بدلها بجز تب : تو بر من هيچ . ( 10 ) . اساس كه نو نويس است : ندارد ، با توجّه به مج افزوده شد . ( 11 ) . وز تو و ، دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر تو و براى .