عليه السلام - گفت : يك درم ربا بنزديك خداى تعالى عظيمتر است از هفتاد بار زنا كردن همه با محرم خود از مادر و خواهر ، و آنچه از آن حاصل شود حرام باشد و رد ( 1 ) بايد كردن ( 2 ) با خداوندش ، اگر خداوندش را نشناسد [ به ] ( 3 ) صدقه بدهد براى او ، و چون خداوندش را ( 4 ) شناسد و مال ندارد كه به او دهد ، يا ( 5 ) حلالى بخواهد ( 6 ) از او اگر حلالش كند يا مصالحت كند با او بر چيزى . و ربا نباشد ميان پدر و فرزند و ( 7 ) ميان بنده و خداوند ، و نه از ميان زن و شوهر ( 8 ) ، و نه از ميان مسلمان ( 9 ) و اهل حرب ، براى آن كه مال ايشان غنيمت است ( 10 ) ، و از ميان مسلمان ( 11 ) و اهل ذمّت ربا باشد براى آن كه مال ايشان غنيمت نيست . و ربا نباشد الَّا در مكيلات و موزونات بنزديك ما و ( 12 ) ابو حنيفه و اصحابش و اهل عراق ، و مذهب شافعى و اهل حجاز آن است كه : ربا نباشد الَّا در اثمان از زر و سيم ، و در مأكول و مشروب . و ( 13 ) مذهب مالك آن است كه : ربا در آن باشد كه قوت را شايد و به قوت بخورند ، و در اثمان ربا نگويند ( 14 ) . و آنچه مكيل يا موزون باشد بيع ( 15 ) آن درست نباشد چون جنس يكى بود ( 16 ) الَّا مثلا به مثل ( 17 ) يدا بيد . و تفاضل در او ربا بود و حرام باشد ، مثال او چنان كه دينارى به دينارى و درمى به درمى ، و چهار يكى ( 18 ) گندم با ( 19 ) چهار يكى ( 20 ) گندم يا به جو ، براى آن كه جو و گندم در اين باب چون يك جنس باشد و جز بنقد نشايد و بنسيه ( 21 ) روا

--> ( 2 - 1 ) . اساس كه در اين مورد نو نويس است : و واجب است رد كردن ، با توجه به تب و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 3 ) . اساس : ندارد ، با توجه به تب و ديگر نسخه بدلها افزوده شد . ( 4 ) . اساس كه نو نويس است : و اگر او را ، با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 5 ) . دب : بايد كه . ( 6 ) . مج ، وز : تا حلالى نخواهد . ( 7 ) . تب ، آج ، لب ، فق ، مب از . ( 8 ) . مج ، وز ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : شوى . ( 9 ) . تب : مسلمانان . ( 10 ) . همه نسخه بدلها : باشد . ( 11 ) . تب ، دب ، آج ، لب ، فق : مسلمانان . ( 12 ) . تب ، مج ، وز ، فق ، مب بنزديك . ( 13 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر در . ( 14 ) . تب ، دب : نگويد . ( 15 ) . دب از . ( 16 ) . دب : باشد . ( 17 ) . اساس كه نو نويس است با خطى متفاوت از متن و ، با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها زايد مىنمايد . ( 20 - 18 ) . تب : چاريكى . ( 19 ) . تب ، مج ، وز : به . ( 21 ) . اساس كه نو نويس است : نسبه ، با توجّه به تب ، مج ، وز ، دب تصحيح شد .