اينان باجماع ( 1 ) پيغمبر ( 2 ) ما بهتر است و فاضلتر ، و از او فرود ابراهيم - عليه السّلام - و على ما جاء فى الاخبار - و ما را به تفصيل اين ، راه نباشد ، براى آن كه تفضيل مكلَّفان بهرى بر بهرى به زيادت ثواب باشد بنزديك خداى تعالى ، بيانش قوله تعالى : إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّه أَتْقاكُمْ ( 3 ) . . . ، دگر به زيادت علم باشد ، لقوله تعالى : وَالَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجاتٍ ( 4 ) ، و قوله : قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَالَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ ( 5 ) ، براى آن كه ما را از روى عقل طريقى نيست ، جز به سمع ندانيم . * ( وَآتَيْنا عِيسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّناتِ ) * ، و ما عيسى مريم را بيّنات داديم ، يعنى معجزات و دلالات از احياء موتى و إبراء اكمه و ابرص ، و جز آن از معجزات او . * ( وَأَيَّدْناه بِرُوحِ الْقُدُسِ ) * ، خلاف كردند در او . بعضى گفتند : مراد جبريل است كه ( 6 ) روح نام جبريل است ، و القدس هو اللَّه ، اضافه او با خود كرد : كعبد اللَّه و رسول اللَّه و بيت اللَّه ، اين قول حسن بصرى است . عبد اللَّه عبّاس گفت : « روح القدس » آن نام بود كه [ او ] ( 7 ) به آن احياء موتى كردى چون او خداى را به آن نام بخواند [ ى ] ( 8 ) ، خداى تعالى مرده زنده كردى به دست او ، به دعاى او ، به معجزه او . * ( وَلَوْ شاءَ اللَّه مَا اقْتَتَلَ الَّذِينَ مِنْ بَعْدِهِمْ ) * ، و اگر خواستى خداى قتال نكردندى با يكديگر از پس اين پيغمبران ( 9 ) ، يعنى از پس آمدن ايشان به آيات و معجزات . آنگه بيان كرد كه : مراد به « بعدهم » نه ظرف است و نه جهت است ، مراد آيات و دلالات و بيّنات است ، بقوله : * ( مِنْ بَعْدِ ما جاءَتْهُمُ الْبَيِّناتُ ) * ، و اين مشيّت الجا ( 10 ) باشد كه خداى تعالى خبر مىدهد از آن كه كافران و عاصيان به اين نافرمانى كه مىكنند از اعجاز من نمىكنند ، و من از منع ايشان عاجز نه‌ام ( 11 ) ، چه اگر خواهم ( 12 ) ايشان را به قهر منع كنم و

--> ( 1 ) . اساس : با جماعتى ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد . ( 2 ) . وز : پيغامبر . ( 3 ) . سورهء حجرات ( 49 ) آيهء 28 . ( 4 ) . سورهء مجادله ( 58 ) آيهء 11 . ( 5 ) . سورهء زمر ( 39 ) آيهء 9 . ( 6 ) . مج ، وز : چه . ( 8 - 7 ) . اساس : ندارد ، از مج افزوده شد . ( 9 ) . مج ، وز ، دب ، آج ، لب : پيغامبران . ( 10 ) . اساس : آنجا ، با توجّه به مج تصحيح شد . ( 11 ) . فق : نيم . ( 12 ) . مج ، وز : خواهى .