براى آن كه همان هشت فرسنگ بود . ده كس آنند ( 1 ) كه ايشان را در سفر روزه بايد داشتن و نماز تمام كردن : آن كه سفر او معصيت باشد ، و آن كه سفر او كمتر از هشت فرسنگ باشد ، و آن كه سفر او صيد ( 2 ) لهو و بطر باشد ، و آن كه سفر او بيش از حضر باشد ، و حدّش آن بود كه در هيچ شهر ده روز مقام نكند . و مكارى و ملَّاح و شبان ، و آن كس كه در امارت خود گردد از شهرى به شهرى ، و آن كس كه در تجارت گردد از بازارى به بازارى و مقام ده روزش نباشد ، و بدوى كه در باديه مىگردد . اين ده كس را در سفر روزه بايد داشتن . و نيز از شرط مسافر كه ( 3 ) روزه بگشايد ( 4 ) آن است كه نيّت سفر از شب كرده باشد ، اگر سفر به روز در پيش آيد ، آن روز روزه دارد و نماز تمام كند و ( 5 ) دگر روز تقصير و افطار كند ( 6 ) ، و تقصير و افطار نكند تا چندانى بنرود ( 7 ) از شهر كه ديوارها و بناهاى شهر نبيند و يا بانگ نماز [ شهر ] ( 8 ) نشنود . و چون در شهرى شود كه آن جا نيّت مقام باشد ده روز ، نماز تمام كند و روزه دارد . و اگر مقام كمتر از ده روز باشد تقصير و افطار كند ، و مسائل فقه در اين باب بسيار است ، ذكر آن در كتب فقه بود . و « عدّة » عدد باشد ، و در شاذّ به نصب خواندند ، و [ تقدير ] ( 9 ) : فليصم عدّة من ايّام اخر . و « اخر » لا ينصرف است ، و سبب منع صرف او صفت است و عدل كه او معدول است عن [ اخريات ] ( 10 ) او اخر ( 11 ) ، مثل عمر و زفر . و ( 12 ) : * ( وَعَلَى الَّذِينَ يُطِيقُونَه ) * ، در شاذّ عبد اللَّه عبّاس و عطا و مجاهد خواندند : يطوّقونه ، به معنى [ يكلَّفونه ] ( 13 ) و يحمّلونه ، آنان را كه برايشان نهند و تكليف كنند ايشان را . عكرمه خواند از مجاهد : يطَّوّقونه ، على تقدير يتطوّقونه ، اى يتكلَّفونه [ و يحملونه ] ( 14 ) ، و بر آنان كه بر خود نهند و تحمّل كنند ، يقال : طاق الشّىء و أطاق و أطيق

--> ( 1 ) . ذب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : اند . ( 2 ) . همهء نسخه بدلها و . ( 3 ) . مج ، وز ، دب : تا . ( 4 ) . اساس به صورت « نگشايد » هم خوانده مىشود . ( 5 ) . همهء نسخه بدلها بر . ( 6 ) . مج ، وز : نكند . ( 7 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : برود . ( 8 ) ، 9 . اساس : افتادگى به نظر مىرسد ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد . ( 10 ) ، 13 ، 14 . اساس : افتادگى دارد ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد . ( 11 ) . همهء نسخه بدلها : اخر . ( 12 ) . همهء نسخه بدلها قوله .