تخصيص كرد ، گفتند : براى آن كه هيچ طاعت نيست . و الَّا ريا را ممكن بود كه در آن مجال بود جز روزه را ، پس از اين وجه را گفت : چون كارى است كه خاصّ مراست ، كس مقدار جزايش نداند ( 1 ) مگر من ، أنا اجزي به ، من جزا ( 2 ) دانم ( 3 ) دادن به اندازهء او . يكى را از بزرگان ( 4 ) گفتند : در روزه چه حكمت است ؟ گفت [ 221 - پ ] : [ فى ] ( 5 ) الصّوم جوع و فى الجوع رجوع در روزه جوع است و در جوع رجوع است ( 6 ) ، نبينى كه موسى - عليه السّلام - چون گرسنه شد با درگاه او شد كه : رَبِّ إِنِّي لِما أَنْزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ ( 7 ) . در اخبار چنين است كه : در اين دعا دو نان جوين خواست . سه پيغامبر از خداى سه چيز خواستند : موسى نان خواست : رَبِّ إِنِّي ( 8 ) . . . ، عيسى خوان خواست : أَنْزِلْ عَلَيْنا مائِدَةً مِنَ السَّماءِ ( 9 ) . . . ، مصطفى غفران خواست : غُفْرانَكَ رَبَّنا ( 10 ) . . . ، ايشان را اجابت آمد ، و پايهء رسول ما از پايهء ايشان رفيعتر ، گمان برى كه دعاى او اجابت نيامد ( 11 ) ؟ ديگرى را گفتند ( 12 ) : در روزه چيست ؟ گفت : تا توانگران درويش ( 13 ) شوند ، گرسنگى درويشان بدانند ، برايشان رحمت ( 14 ) كنند تا خداى برايشان رحمت كند ، كه در خبر است كه : من رحم و لو على ذبيحته رحمه اللَّه ( 15 ) يوم القيامة . آنگه خواست كه توهين كار و تحقير روزگار كند بر تو گفت : * ( أَيَّاماً مَعْدُوداتٍ ) * ، روزهاى است ( 16 ) شمرده ، درست در معنى او آن است كه اين عبارت است از روزگار اندك ، براى آن كه آنچه در عدد آيد اندك باشد ، و به عكس اين ، كنايت از كثرت ،

--> ( 1 ) . مر : ندارد . ( 2 ) . آج ، لب ، فق ، مر آن . ( 3 ) . مب ، مر : توانم . ( 4 ) . مر : و يكى از بزرگان را . ( 5 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها و معين عبارت تصحيح شد . ( 6 ) . مر : رجوعى است به خدا . ( 7 ، 8 ) . سورهء قصص ( 28 ) آيهء 24 . ( 9 ) . سورهء مائده ( 5 ) آيهء 114 . ( 10 ) . سورهء بقره ( 2 ) آيهء 285 . ( 11 ) . همه نسخه بدلها : نيايد . ( 12 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر حكمت . ( 13 ) . همه نسخه بدلها : گرسنه . ( 14 ) . مر : رحم . ( 15 ) . در مج ، ور : رحم اللَّه . ( 16 ) . مب : روزى چند .