الشيخ أبو الفتوح الرازي

73

روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )

دست از او بداشتند و بر آن به هيچ وجه كار نكردند . * ( كَأَنَّهُمْ لا يَعْلَمُونَ ) * ، پندارى خود ندانسته‌اند ، با كسى مانند كه اين حال نشنيده باشد و ندانسته ، و اين عبارت باشد از كارى بى قدر مستخفّ ( 1 ) به . عرب كار ( 2 ) چنين را گويد : جعلت ذلك خلف ظهري و دبر اذني و تحت قدمي ، و نظير اين قوله تعالى : وَاتَّخَذْتُمُوه وَراءَكُمْ ظِهْرِيًّا ( 3 ) . . . ، قال الشّاعر : تميم بن زيد لا تكوننّ حاجتي به ظهر و لا يعيا عليك جوابها ( 4 ) شعبى گفت : مراد آن است كه بر آن كار نكردند . سفيان عيينه گفت : توريت در حرير و ديبا پيختند ( 5 ) و در زر و سيم گرفتند ، و بر حلال و ( 6 ) حرامش كار نكردند ، معنى آن كه با پس پشت انداختند ، اين است * ( كَأَنَّهُمْ لا يَعْلَمُونَ ) * ، پندارى كه نمىدانند . وَ اتَّبَعُوا ما تَتْلُوا الشَّياطِينُ عَلى مُلْكِ سُلَيْمانَ وَما كَفَرَ سُلَيْمانُ وَلكِنَّ الشَّياطِينَ كَفَرُوا يُعَلِّمُونَ النَّاسَ السِّحْرَ وَما أُنْزِلَ عَلَى الْمَلَكَيْنِ بِبابِلَ هارُوتَ وَمارُوتَ وَما يُعَلِّمانِ مِنْ أَحَدٍ حَتَّى يَقُولا إِنَّما نَحْنُ فِتْنَةٌ فَلا تَكْفُرْ فَيَتَعَلَّمُونَ مِنْهُما ما يُفَرِّقُونَ بِه بَيْنَ الْمَرْءِ وَزَوْجِه وَما هُمْ بِضارِّينَ بِه مِنْ أَحَدٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّه وَيَتَعَلَّمُونَ ما يَضُرُّهُمْ وَلا يَنْفَعُهُمْ وَلَقَدْ عَلِمُوا لَمَنِ اشْتَراه ما لَه فِي الآخِرَةِ مِنْ خَلاقٍ وَلَبِئْسَ ما شَرَوْا بِه أَنْفُسَهُمْ لَوْ كانُوا يَعْلَمُونَ ‹ 102 › وَلَوْ أَنَّهُمْ آمَنُوا وَاتَّقَوْا لَمَثُوبَةٌ مِنْ عِنْدِ اللَّه خَيْرٌ لَوْ كانُوا يَعْلَمُونَ ‹ 103 › پيروى ( 7 ) كردند آن را كه مىخواندند ديوان بر پادشاهى سليمان و كافر نبود سليمان ، و لكن ديوان كافر بودند ( 8 ) مىآموزند مردم ( 9 ) را جادوى و آنچه فرستاده بر دو فريشته به بابل كه هاروت و ماروتند ، و نمىآموزند هيچ كس را تا مىگويند كه ما آزمايشيم ، كافر مشو ، مىآموزند از ايشان آنچه جدا مىكنند

--> ( 1 ) . مج ، وز : مستحق . ( 2 ) . آج ، لب ، فق ، مب : كنايه . ( 3 ) . سورهء هود ( 11 ) آيهء 92 . ( 4 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر اى تميم نبايد كه حاجت من باشد با پس پشت انداخته ، و نه درماند بر تو جواب آن . ( 5 ) . دب : سنجند ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : پيجيدند . ( 6 ) . مج ، وز : او . ( 7 ) . مج ، وز : پسروى . ( 8 ) . مج ، وز ، دب ، آج ، لب ، فق : شدند . ( 9 ) . مج ، وز ، دب ، آج ، لب ، فق : مردمان .