حق تعالى كفر و عناد ايشان باز مىگويد كه چون ايمان بر ايشان عرض كنند و ايشان را دعوت كنند با ايمان به قرآن ، گويند : ما ايمان به آن آريم كه بر ما فرود آمد ، و [ به ] ( 1 ) آنچه وراى آن است و پس از آن است كافريم ، يعنى آنچه جز آن است ، چنان كه گفت : فَمَنِ ابْتَغى وَراءَ ذلِكَ ( 2 ) ، اى غير ذلك و سواه . و در وَأُحِلَّ لَكُمْ ما وَراءَ ذلِكُمْ ( 3 ) ، اى ما سواه . * ( وَهُوَ الْحَقُّ ) * ، و قرآن حقّ است و درست است . * ( مُصَدِّقاً لِما مَعَهُمْ ) * ، براست دارنده آن را كه با ايشان است ، يعنى توريت . و نصب او بر حال است . * ( قُلْ فَلِمَ تَقْتُلُونَ أَنْبِياءَ اللَّه ) * ، اكنون اى محمّد جواب ايشان بازده و بگو كه : « لم » ، چرا . « لام » ، حرف جر است كه بر « ما » ى استفهاميّه در شده ( 4 ) است ، و « الف » از او بيفگنده ( 5 ) ، و « ميم » مانده ، و حروف جارّه چون در « ما » ى استفهام شود ، « الف » از او بيفتد ( 6 ) و به فتحه اكتفا كنند ، چنان كه : « فيم » و « بم » و « لم » و « عمّ » و « علام » ( 7 ) ، في ( 8 ) قوله تعالى : بِمَ يَرْجِعُ الْمُرْسَلُونَ ( 9 ) ، و : عَمَّ يَتَساءَلُونَ ( 10 ) ، و : فِيمَ كُنْتُمْ ( 11 ) . . . ، المعنى لماذا ، براى چه پيغامبران را مىكشتى ، * ( مِنْ قَبْلُ ) * ، اى من قبل هذا ، پيش از اين ، چنان كه بيان كرده شد در حذف مضاف اليه از ( 12 ) لفظ ، * ( إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ ) * بالتّورية ، اگر به توريت ايمان دارى ، چه در توريت نوشته است كه : كشتن پيغامبران حرام است . * ( وَلَقَدْ جاءَكُمْ ) * ، « واو » ، حرف عطف است ، و « لام » تأكيد را ( 13 ) ، و « قد » ، تحقيق را . موسى ، به شما آورد بيّنات ( 14 ) و دلالات روشن و حجّتهاى ظاهر ، و شما پس از آن گوساله به معبود خود گرفتى . * ( وَأَنْتُمْ ظالِمُونَ ) * ، « واو » حال راست ، و شما در آن حال ظالم و بيدادگر بودى بر خود - بر آن تفسير كه بداديم .

--> ( 1 ) . اساس : ندارد ، از مج افزوده شد . ( 2 ) . سورهء مؤمنون ( 23 ) آيهء 7 . ( 3 ) . سورهء نساء ( 4 ) آيهء 24 . ( 4 ) . مج ، وز ، فق ، مب ، مر : آمده . ( 5 ) . همهء نسخه بدلها اند . ( 6 ) . مر : بيفتاد . ( 7 ) . آج : على م . ( 8 ) . وز نحو . ( 9 ) . سورهء نمل ( 27 ) آيهء 35 . ( 10 ) . سورهء نبأ ( 78 ) آيهء 1 . ( 11 ) . سورهء نساء ( 4 ) آيهء 97 . ( 12 ) . همهء نسخه بدلها : در . ( 13 ) . همهء نسخه بدلها : راست . ( 14 ) . همهء نسخه بدلها : بالبيّنات .