اين كند كه ذكر آن برفت از ايمان به بعضى كتاب و كفر به بعضى ؟ و « ذلك » اشارت به اين ( 1 ) است [ 110 - ر ] . * ( مِنْكُمْ ) * ، از شما كه جهودانى . الَّا خزى ، اى ذلّ و صغار . خزى مذلَّت و مهانت باشد ، و خزى هلاك باشد و عذاب . و خزى خصلتى باشد كه يخزى منه ، اى يستحيى ( 2 ) ، از او شرم دارند . مفسّران در اين خزى كه در دنيا بود ايشان را ، خلاف كردند . بهرى گفتند : آن حكم بود كه خداى تعالى بكرد كه قاتل را قصاص كنند ، و از ظالم و متعدّى انتقام كشند براى مظلوم . بهرى دگر گفتند : خزى اين جزيه است كه خداى تعالى بر ايشان نهاد تا به دست خود مىگزاردند ( 3 ) ذليل و مهين ، عَنْ يَدٍ وَهُمْ صاغِرُونَ ( 4 ) . بهرى دگر گفتند : مراد به خزى دنيا آن است كه چون رسول - صلَّى اللَّه عليه و آله - به زير حصن بنى النّضير فرود آمد ، بيست و پنج روزشان حصار داد . ايشان به زينهار آمدند و از رسول - عليه السّلام - در خواستند كه : سعد معاذ را به حكم ( 5 ) كند تا بر حكم او فرود آيند . بر اين قرار افتاد . رسول - عليه السّلام - سعد معاذ را به حاكم كرد تا از ميان ايشان و ميان رسول حكم كند . سعد معاذ حكم كرد كه : مردان را ببايد كشتن و زنان را به ورده ( 6 ) بايد آوردن ، و مالشان قسمت بايد كردن . رسول - عليه السّلام - گفت : يا سعد لقد حكمت فيهم به حكم اللَّه من فوق سبعة ارقعة ، اى سعد حكمى كردى كه خداى تعالى همان حكم كرد از بالاى هفت آسمان . رسول - عليه السّلام - بفرمود تا مردان ( 7 ) را فرود آوردند ، و ايشان نهصد مرد بودند و ايشان را با مدينه آوردند . و زنان و كودكان را به بردگى ( 8 ) بياوردند و مالهاى ايشان قسمت كردند ، و چون مردان را با مدينه آوردند ايشان را در سرايى از سراهاى بنى النّجار فرود آوردند . رسول - عليه السّلام - بيامد به آن جا كه امروز بازار است ، و بفرمود تا چند خندق

--> ( 1 ) . مج ، وز : آن . ( 2 ) . همهء نسخه بدلها كه . ( 3 ) . همهء نسخه بدلها : مىگزارند . ( 4 ) . سورهء توبه ( 9 ) آيهء 29 . ( 5 ) . مج ، وز ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : حاكم . ( 6 ) . آج ، فق ، مر : برده . ( 7 ) . مج خود . ( 8 ) . همهء نسخه بدلها : برده .