حسن بصرى مىگويد : غيب آخرت است . در تفسير اهل البيت - عليهم السّلام - مىآيد كه : مراد به غيب ، مهدى امّت است كه غايب است از ديدار خلقان و موعود است در اخبار و قرآن . امّا در قرآن فى قوله تعالى : وَعَدَ اللَّه الَّذِينَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُمْ فِي الأَرْضِ كَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ ( 1 ) - الى آخر الاية . و امّا اخبار بسيار است ، منها قوله عليه السّلام : لو لم يبق من الدّنيا الَّا يوم واحد لطوّل اللَّه [ 19 - پ ] ذلك اليوم حتّى يخرج رجل من اهل بيتي يواطى اسمه اسمي و كنيته كنيتي يملأ الارض عدلا و قسطا كما ملئت جورا و ظلما ، گفت : اگر از دنيا نماند الَّا يك روز ، خداى - عزّ و جلّ - آن روز ( 2 ) دراز گرداند تا مردى از فرزندان من بيايد ، نامش نام من و كنيتش كنيت من ( 3 ) ، زمين پر از عدل باز كند پس از آن كه پر از جور باشد . و اين صفات مجموع نيست الَّا در اين شخص كه اين قوم گفتند كه : در غيبت است و به آخر زمان خروج كند . و اين خبر در كتب مؤالف و مخالف به اساتيد درست نوشته است ، و چون به آياتى رسيم كه متضمّن اين معنى بود از ( 4 ) اخبار مستقصى گفته شود - ان شاء اللَّه . راوى خبر گويد كه : يك روز رسول - صلَّى اللَّه عليه و آله - صحابه را گفت : دانى كه از مؤمنان كه فاضلتر است ؟ گفتند : فرشتگان . گفت : ايشان چنيناند ، و نه ايشان را مىخواهم . گفتند : پيغمبران . گفت : ايشان چنيناند ، و نه ايشان را مىخواهم . گفتند : يا رسول اللَّه ! كيستند ايشان ؟ گفت : جماعتى كه از پس من باشند تا به آخر زمان ، مرا نديده ( 5 ) و سخن من ناشنيده و معجزات من ناديده ، ورقى معلَّق ( 6 ) بينند و سوادى بر بياضى ، بر آن كار كنند ( 7 ) . ايشان فاضلترين اهل ايمانند . آنگه بر خواند : * ( الَّذِينَ يُؤْمِنُونَ بِالْغَيْبِ ) * . و در خبرى ديگر آمد كه ، در عقب اين گفت : اولئك اخواني حقّا ، ايشان برادران منند راستى ( 8 ) . گفتند : يا رسول اللَّه ! ما برادران تو نه‌ايم ؟ گفت : انتم

--> ( 1 ) . سورهء نور ( 24 ) آيهء 55 . ( 2 ) . دب ، فق ، مب ، مر را . ( 3 ) . دب ، آج ، لب ، فق و ، مر : و روى . ( 4 ) . مج ، دب : آن . ( 5 ) . مب : ناديده . ( 6 ) . دب : مغلق . ( 7 ) . مب : بر آن كاغذ كنند . ( 8 ) . مج ، دب ، آج ، لب ، وز : راستينه ، فق : راستاند ، مر : براستى .