امّا « عزيز » ( 1 ) ، قوله تعالى : وَإِنَّه لَكِتابٌ عَزِيزٌ ( 2 ) . . . ، و اين دو معنى دارد : يكى آن كه گرامى است ، و دوم آن كه غالب است ، من قولهم : « من عزّ بزّ اى ( 3 ) من غلب سلب » ، يعنى صعب است و ممتنع بر آنان كه خواستند كه معارضتش كنند ( 4 ) ، و معنى سيوم ( 5 ) آن بود كه مثل اين ( 6 ) نيابند . امّا « كريم » ( 7 ) : إِنَّه لَقُرْآنٌ كَرِيمٌ ( 8 ) . امّا « عظيم ( 9 ) » : وَلَقَدْ آتَيْناكَ سَبْعاً مِنَ الْمَثانِي وَالْقُرْآنَ الْعَظِيمَ ( 10 ) . امّا « بشير و نذير » ، في قوله - جلّ و عزّ : بَشِيراً وَنَذِيراً فَأَعْرَضَ أَكْثَرُهُمْ ( 11 ) - الاية . امّا « قيّم » ( 12 ) : وَلَمْ يَجْعَلْ لَه عِوَجاً ، قَيِّماً ( 13 ) . امّا « نعمة » ، في قوله - جلّ و عزّ : وَأَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ ( 14 ) . امّا « مبين » في قوله - عزّ و علا : الر تِلْكَ آياتُ الْكِتابِ الْمُبِينِ ( 15 ) . امّا « علىّ » ، في قوله تعالى : وَإِنَّه فِي أُمِّ الْكِتابِ لَدَيْنا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ ( 16 ) . قديم - جلّ جلاله - از عظم شأن قرآن و كثرت منافع خلق در او اين كتاب را به چندين ( 17 ) نامهاى ( 18 ) شريف بر خواند تا تنبيه باشد خلقان را به ( 19 ) رفعت و منزلت و

--> ( 1 ) . مج ، دب ، وز فقى ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر فى . ( 2 ) . سورهء فصّلت ( 41 ) آيهء 41 . ( 3 ) . آج ، لب ، فق : و . ( 4 ) . مج ، دب ، آج ، لب ، فق معارضه ايش آرند ، وز : معارضه پيش آرند . ( 5 ) . فق ، مب : سيم . ( 6 ) . همهء نسخه بدلها : مثلش . ( 7 ) . آج فى قوله ، مب ، مر بقوله تعالى . ( 8 ) . سورهء واقعه ( 56 ) آيهء 77 . ( 9 ) . مج ، دب ، وز فقى قوله : آج ، لب ، فق ، مب ، مر فى قوله تعالى . ( 10 ) . سورهء حجر ( 15 ) آيهء 87 . پس از بيان اين مطلب - به حسب ظاهر و مطابق روال كلام - تعبير « سراج منير » به عنوان نامى از نامهاى قرآن مجيد و استشهاد مفسّر به آيهء : * ( وَداعِياً إِلَى اللَّه بِإِذْنِه وَسِراجاً مُنِيراً ) * [ سورهء احزاب ( 33 ) 46 ] بايد مىآمد ، لكن اين معنى در اساس و همهء نسخه بدلها نيست . ( 11 ) . سورهء فصّلت ( 41 ) آيهء 4 . ( 12 ) . مب ، مر بقوله تعالى . ( 13 ) . سورهء كهف ( 18 ) آيهء 1 و 2 . ( 14 ) . سورهء ضحى ( 93 ) آيهء 11 . ( 15 ) . سورهء يوسف ( 12 ) آيهء 1 . ( 16 ) . سورهء زخرف ( 43 ) آيهء 4 . ( 17 ) . همهء نسخه بدلها : به چند . ( 18 ) . مب ، مر : نام . ( 19 ) . مج ، دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : بر ، وز : و .