مقدمهء ناشر كتاب حاضر ، جلد چهارم « اصول فلسفه و روش رئاليسم » و مشتمل بر چهار مقاله از مقالات چهارده گانهء اين مجموعه مىباشد . مقالات اين كتاب كه شامل مقالات دهم تا سيزدهم مىشود ، عبارتست از : « قوّه و فعل ، امكان و فعليت » ، « قدم و حدوث » ، « وحدت و كثرت » و « ماهيت ، جوهر ، عرض » . همانطور كه خوانندهء محترم مطلع است ، انتشار جلد چهارم « اصول فلسفه و روش رئاليسم » به دلائلى به تعويع افتاد و حتى جلد پنجم اين كتاب سالها قبل منتشر شده است . اين دلائل اولا متوجه پاورقيهاى متفكر شهيد استاد مطهرى بر مقالات اين جلد است ؛ و ثانيا بخشى مربوط به زمان حياة استاد است اينكه نگارش قسمتى از پاورقيهاى مقالهء دهم كه در باب قوه و فعل و حركت مىباشد ، از نظر ايشان نياز به تفكر و تعمق بيشترى داشته خصوصا كه برخى مسائل ، ميان استاد شهيد و مرحوم علامه مورد بحث بوده است . البته بخش قابل توجهى از پاورقيهاى مقالهء دهم