و با تامل در اين بيانات دستگير مىشود كه در مورد اتفاق بايد سلسله اى از علل معلول خود را بوجود آورند و يك رشته ديگرى از علل نيز معلول ديگرى را موجود سازند و بواسطه برخوردى كه ميانشان پيدا مىشود سلسله دويم در مجراى سلسله اول تصرف و تاثيرى موافق يا مخالف انجام دهند كه با سلسله اول ارتباط نداشته باشد . از روى هم رفته سخنان گذشته دستگير مىشود كه اتفاق پيدا شدن غايتى است كه ارتباط به فاعل يا فعل نداشته باشد و از اين بيان مىتوان فهميد كه ماديين در تشخيص مفهوم اتفاق راه خطا پيموده‌اند . اينان گاهى كه در قانون علت و معلول سخن مىرانند مىگويند پيدايش و پيشرفت علوم بثبوت رسانيده كه قانون علت و معلول ثابت بوده و اتفاقى در كار نيست و گاهى كه از غايات آفرينش سخن به ميان مىآيد از ريشه منكر شده و مىگويند هر موجودى كه با جهازهاى مخصوصى از قوى و اعضاء مجهز شده نه براى اينست كه منافع و