اشكال آزمايشى كه اعتقاد بلزوم علت فاعلى را بوجود مىآورد در مواردى است كه طبيعت كار خود را از راه فعل و انفعال و با تعبير امروزى به طريق عمل و عكس العمل كنش و واكنش انجام مىدهد و البته نتيجه آزمايش را به غير مورد خودش سرايت نمىتوان داد .