محمد تقي جعفري
24
رسائل فقهى ( فارسي )
بحث دوم مسألهء طهارت اهل كتاب از نظر فقهاء تا دورانهاى اخير ، اكثريت فقهاى اماميه ، اهل كتاب را مانند مشركين غير طاهر دانسته و اجتناب از آنان را واجب دانستهاند . ولى بعضى از فقها نيز به طهارتشان فتوا دادهاند ، از قبيل : شيخ مفيد در رساله « العزية » ( 1 ) ابن عقيل ، اسكافى و ابن الجنيد و عمانى و شيخ طوسى در كتاب « نهاية » ( 2 ) از قدما ، محقق اردبيلى ، صاحب مدارك ، صاحب مفاتيح و گروهى از متأخرين . ( 3 ) فقيه مشهور آية الله آقا سيّد محسن حكيم رحمه الله كه يكى از مراجع معاصر اماميه است نيز به طهارت اهل كتاب فتوا داده است . اما از نظر فقهاى اهل سنت مىتوان گفت : طهارت اهل كتاب تقريبا مورد اتفاق آنان است . اختلاف فوق ناشى از رواياتى است كه در بارهء معاشرت با اهل كتاب و خوردن و آشاميدن و پوشيدن لباس آنان وارد شده است . ما آن روايات را كه در نزد فقهاى اماميه براى هر دو طرف وسيله استدلال بوده است بيان مىكنيم و سپس استنتاج نهايى را متذكر مىگرديم . رواياتى كه به نجاست اهل كتاب استدلال شده است 1 - روايت صحيح از محمد بن مسلم مىگويد : از يكى از دو امام ( حضرت باقر و حضرت صادق عليهما السّلام ) پرسيدم : مردى با شخص مجوسى مصافحه مىكند ( دست مىدهد ) حكمش چيست ؟ فرمود : دستش را بشويد و وضو را تجديد نكند . ( 4 ) 2 - نظير همين مضمون از ابو بصير آمده است كه مىگويد : از حضرت باقر عليه السّلام
--> ( 1 ) مفتاح الكرامة ، سيد جواد عاملى ، ج 1 ، ص 143 و 142 ( 2 ) مصباح الفقيه ، محقق همدانى ، الطهارة ص 557 ( 3 ) مصباح الفقيه ، محقق همدانى ، الطهارة ص 557 ( 4 ) مصباح الفقيه ، ص 558