مقدمه : اجتهاد ، رمز جاويد ماندن اسلام اجتهاد ، يعنى به كار بردن منتهاى كوشش براي درك مقررات اسلام با استفاده از منابع : كتاب ، سنت ، عقل واجماع . در اين عصر ، اجتهاد يكى از وظايف خطير وپر مسئوليت علما وفقهاى اسلام است . اجتهاد در دوره خاتميت نقش بسيار حساس واساسى به عهده دارد ودر واقع پلى است كه دنياي گذشته را با دنياي آينده ، مربوط مىسازد . واز شرايط امكان جاويد مانده آئين اسلام است وبه حق آن را نيروى محرك اسلام خوانده اند . ابن سينا ( 370 - 428 ه‍ . ق ) فيلسوف نامى اسلامى با روشن بيني خاصي ، موضوع اجتهاد را اين چنين مطرح كرده وگفته است : كليات اسلامى ثابت ولا يتغير ومحدود است ، واما حوادث ومسائل نامحدود ومتغير است وهر زماني مقتضيات مخصوص خود ومسائل مخصوص خود دارد ، به همين جهت ضرورت دارد كه در هر