* ( يَنْعِقُ بِما لا يَسْمَعُ إِلَّا دُعاءً وَنِداءً ) * بقره : 171 . حكايت كافران ( در اينكه سخن پيامبران را مىشنوند و اعتنا نميكنند ) چنان است كه شخصى بحيوانى كه جز صدائى و ندائى نميشنود ، بانگ زند . اين آيه در « دعو » مشروحا گفته شده است و اين لفظ فقط يك بار در قرآن مجيد آمده است . نعل : * ( فَاخْلَعْ نَعْلَيْكَ إِنَّكَ بِالْوادِ الْمُقَدَّسِ طُوىً ) * طه : 12 . نعل بمعنى كفش است . يعنى : هر دو كفشت را بكن كه تو در وادى پاك طوى هستى . در « خلع » علت اين خطاب را كه بموسى عليه السلام آمد گفته‌ايم اين لفظ بيشتر از يك بار در كلام الله مجيد نيامده است . در نهج البلاغه خطبهء 33 هست كه آنحضرت بابن عباس فرمود : « ما قيمة هذا النّعل » قيمت اين كفش چقدر است ؟ نعم : فعل غير متصرّفى است براى انشاء مدح . * ( وَنِعْمَ أَجْرُ الْعامِلِينَ ) * آل عمران : 136 . بهتر است پاداش عاملان * ( أَنَّ الله مَوْلاكُمْ نِعْمَ الْمَوْلى وَنِعْمَ النَّصِيرُ ) * انفال : 40 . خدا سرپرست شماست خوب سرپرست و خوب يار است . نعمّا : همان نعم است و « ما » تمييز آن و بمعنى شىء مىباشد * ( إِنْ تُبْدُوا الصَّدَقاتِ فَنِعِمَّا هِيَ ) * بقره : 271 . تقدير آن « نعم شيئا » است يعنى اگر صدقات را آشكارا بدهيد خوب كارى است آن . * ( إِنَّ الله نِعِمَّا يَعِظُكُمْ بِه ) * نساء : 58 . در مجمع فرموده تقدير آن « نعم شيئا شىء يعظكم به » است . نعم : ( بر وزن فرس ) حرف جواب و تصديق است * ( فَهَلْ وَجَدْتُمْ ما وَعَدَ رَبُّكُمْ حَقًّا قالُوا نَعَمْ . . . ) * اعراف : 44 . آيا آنچه خدا وعده داده بود حق يافتيد ؟ گويند آرى . اين لفظ جمعا چهار بار در قرآن مجيد آمده است : اعراف : 44 و 114 شعراء : 42 - صافات : 18 . نعمة : ( بكسر - ن ) آنچه خدا به انسان داده در صحاح از جملهء معانى آن گفته : « النّعمة : ما أنعم به عليك » به نظر نگارنده : اصل آن از نعم ( فعل مدح )