سيد علي اكبر قرشي
55
قاموس قرآن ( فارسي )
در اين صورت بايد ديد وحى اوّلى و انساء ثانوى چه حكمت داشته است . * ( نَأْتِ بِخَيْرٍ مِنْها أَوْ مِثْلِها ) * صريح است در اينكه آيه و حكم بعدى پر مصلحتتر از حكم اولى و يا مثل آن خواهد بود يعنى حكم بعدى فقط در حفظ مصلحت مانند اوّلى است و گر نه از حيث زمان ، اوّلى نميتواند در جاى دوّمى واقع شود ، تنها از حيث قيام بمصلحت نظير هماند و الَّا آمدن دوّمى لغو خواهد بود . آيات منسوخه نسخ حكم آنست كه مصلحت حكم محدود به زمان باشد و با سر آمدن زمان مصلحت از بين رفته و منسوخ مىشود و حكم ديگرى جاى آن را ميگيرد . ابو بكر نحاس در كتاب « الناسخ و المنسوخ » صد و سى و هشت آيه شمرده كه بادّعاى او اين 138 . آيه نسخ شدهاند . ولى قائل بنسخ در آن امثال قتاده ، عطا ، عكرمه و غيره هستند كه اعتنائى بسخن آنها نيست و در « قرء - قرآن » تحت عنوان « دقت » حال آنها را بررسى كرديم و هيچ يك صحابى نبوده و زمان وحى را درك نكردهاند و پاى ابن عباس نيز در نسخ اين آيات در ميان است و در همان فصل گفتهايم كه او سه سال قبل از هجرت متولد شد و سيزده ساله بود كه رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله رحلت فرمود : يك پسر 13 ساله چقدر معلومات ميتواند اخذ كند ؟ و اگر گوئيم كه از على بن ابى طالب اخذ كرده است ، آرى ابن عباس از آنحضرت چيزهاى بسيار آموخته ولى فرزندان آنحضرت كه امامان اطهار عليهم السّلام هستند بايد اين گفته ها را تصديق كنند . بعقيده بعضى از محققين : در قرآن مجيد آيه منسوخى يافته نيست و آن محققين فقط بامكان نسخ قائلاند نه بوقوع آن ولى شايد اين سخن اغراق باشد . از آياتيكه بطور يقين منسوخ دانستهاند آيه 12 از سوره مجادله يعنى صدقه دادن قبل از خلوت با رسول صلَّى اللَّه عليه و آله است * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذا ) *