تمدّن زنبور عسل ، نظامات عجيب كندو ، فعاليّت خستگى ناپذير اين حشره ، ساختن عسل و موم ، سخن گفتن آن بوسيله رقصيدن و صدها نظامات و اسرار آن ، از عجائب خلقت است . دانشمندان سالهاى متمادى در زندگى اين حشره مطالعه كرده و كتابها نوشته‌اند در كتاب جهان حشرات نوشته است اگر يك زنبور عسل بخواهد به تنهائى چهار صد گرم عسل تهيّه كند بايد هشتاد هزار بار از كندو بصحرا رفته و بر گردد . اين است كه قرآن مجيد از ذكر اين حشره مفيد فرو گذارى نكرده و در واقع طرح مسأله كرده كه در آنباره تفكَّر كنند و باسرار زندگى اين موجود عجيب پى ببرند و آفريننده آن را تحسين كنند . اينك نظرى بجملات دو آيه فوق . * ( وَأَوْحى رَبُّكَ إِلَى النَّحْلِ . . . ) * اين جمله مبيّن آنست كه عسل سازى اين حشره طبق نقشه خدائى است و خداوند اين فهم و درك را در وجود وى گذاشته است . و مراد از * ( مِمَّا يَعْرِشُونَ ) * ظاهرا كندوهائى است كه بوسيله انسانها ساخته مىشود و كندوهاى مصنوعى عرش و تختى است نسبت بزنبور عسل * ( فَاسْلُكِي سُبُلَ رَبِّكِ ذُلُلًا ) * حكايت از آن دارد كه به آسانى ميتواند راه هائى كه خدا براى عسلگيرى و عسل سازى بوى آموخته بپيمايد - كاريكه از بشر عاقل و متفكَّر ساخته نيست و نيز نظامات عجيبيكه در زندگى آن حكمفرما است اداره كند . * ( يَخْرُجُ مِنْ بُطُونِها شَرابٌ مُخْتَلِفٌ أَلْوانُه ) * عسل آنگاه كه از اين حشره در حفره هاى مسدّس ريخته مىشود به صورت شربت و مايع شيرين است ، آنگاه دسته جمعى بالاى حفره ها آنقدر بال مىزنند كه آب آن تبخير شده و قوام يافته به صورت عسل در آيد . پس آنوقت كه از شكم زنبور خارج مىشود به صورت شربت است سپس بعسل تبديل مىشود . * ( فِيه شِفاءٌ لِلنَّاسِ ) * ظاهرا هيچ يك از اغذيه مانند عسل