سيد علي اكبر قرشي

278

قاموس قرآن ( فارسي )

ماهى ماند . پس از آنكه آنحضرت در شكم ماهى جا گرفت ، خدا در اثر تسبيح و استغاثه نجاتش داد و اگر استغاثه نميكرد نجاتش غير ممكن بود * ( « فَلَوْ لا أَنَّه كانَ مِنَ الْمُسَبِّحِينَ لَلَبِثَ فِي بَطْنِه إِلى يَوْمِ يُبْعَثُونَ » ) * بقرينه * ( « فَنادى فِي الظُّلُماتِ أَنْ لا إِله إِلَّا أَنْتَ سُبْحانَكَ إِنِّي كُنْتُ مِنَ الظَّالِمِينَ » ) * ميدانيم كه در شكم ماهى تسبيح گفته و استغاثه كرده است لذا بايد تقدير آيهء اوّل « من المسبّحين فى بطن الحوت » باشد گرچه از اوّل هم از مسبّحين بود . آنچه از آيات به نظر ميايد اين است كه استغاثه و دعا او را فقط از شكم ماهى نجات داد و پس از بيرون آمدن ديگر ، سختى نداشت . و اگر همانطور مىماند مورد ملامت بود ولى پس از بيرون آمدن خداوند لطف ديگرى بر او فرموده و آن اعادهء مأموريت و رسالت بود و الله العالم ظهور * ( « لَوْ لا أَنْ تَدارَكَه نِعْمَةٌ مِنْ رَبِّه لَنُبِذَ بِالْعَراءِ وَهُوَ مَذْمُومٌ » ) * آنست كه اگر پس از بيرون آمدن لطف ديگرى بوى نميشد ، در اثر تسبيح فقط از شكم ماهى خارج ميشد آن هم بطور مذموم ولى * ( « تَدارَكَه نِعْمَةٌ مِنْ رَبِّه » ) * و آن نعمت اين بود كه * ( « فَاجْتَباه رَبُّه فَجَعَلَه مِنَ الصَّالِحِينَ » ) * كه بواسطهء اجتباء مذموم بودن مرتفع گرديد بعبارت ديگر : * ( « وَأَرْسَلْناه إِلى مِائَةِ أَلْفٍ أَوْ يَزِيدُونَ » ) * ارسلنا و اجتباء ظاهرا هر دو يكى است . آيا يونس عليه السّلام بميان قوم خويش برگشت و كار خود را از سر گرفت يا بقوم ديگرى مبعوث شد ؟ قرآن مجيد در برگشتن بميان قوم خود صريح نيست بلكه فقط در تجديد رسالت صراحت دارد . طبرسى رحمه الله هر دو احتمال را داده است . نگارنده گويد : هر چه هست ظهور « ارسلنا - اجتباه » در تجديد رسالت است خواه بقوم اوّل باشد يا بقومى ديگر و الله العالم .