سيد علي اكبر قرشي

26

قاموس قرآن ( فارسي )

گفته‌اند مراد از « النجم » در آيه قرآن است كه نجوما و تدريجا نازل شده بقولى مراد از آن ثريّا و بقولى شعرى و بقولى شهابها است ولى ظهور آيه با هيچ يك سازگار نيست . * ( وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُومَ مُسَخَّراتٍ بِأَمْرِه ) * اعراف : 54 . آفتاب و ماه و ستارگان همه بامر خدا رام و مسخّرند لفظ نجوم 9 بار در قرآن مجيد به كار رفته و آيات : * ( فَإِذَا النُّجُومُ طُمِسَتْ ) * مرسلات : 8 . و * ( وَإِذَا النُّجُومُ انْكَدَرَتْ ) * تكوير : 2 . كه در « طمس » و « كدر » گذشت از تحوّل و تغيير آنها در قيامت حكايت دارند . ظاهرا مراد از نجم و نجوم در قرآن مجيد فقط ثوابت است و كواكب ( سيّارات ) و مصابيح غير از آنهاست و اللَّه اعلم ، رجوع كنيد به « رجم - مصباح - شهاب » . نجو : نجو و نجاة بمعنى خلاص شدن است . * ( وَيا قَوْمِ ما لِي أَدْعُوكُمْ إِلَى النَّجاةِ وَتَدْعُونَنِي إِلَى النَّارِ ) * غافر : 41 . اى قوم چه شده كه من شما را بخلاصى از آتش ميخوانم و شما مرا به آتش . در مصباح گفته : « نجا من الهلاك : خلص » راغب گفته : نجاء در اصل بمعنى انفصال از شىء است و از آنست « نجا فلان من فلان » فلانكس از فلانى جدا شد . فعل آن در قرآن مجيد ثلاثى و از باب افعال و تفعيل به كار رفته است * ( وَقالَ الَّذِي نَجا مِنْهُما وَادَّكَرَ بَعْدَ أُمَّةٍ أَنَا أُنَبِّئُكُمْ بِتَأْوِيلِه ) * يوسف : 45 . * ( فَنَجَّيْناه وَأَهْلَه أَجْمَعِينَ ) * شعراء : 170 . * ( فَأَنْجَيْناه وَالَّذِينَ مَعَه بِرَحْمَةٍ مِنَّا ) * اعراف : 72 . راغب گويد : به مكان مرتفع نجوة و نجات گويند كه بواسطه ارتفاع از مكانهاى اطراف جدا شده و بقولى از سيل نجات يافته و خلاص شده است . نجوى : بيخ گوشى حرف زدن و سخن سرّى ( راز و راز گفتن ) اسم و مصدر هر دو به كار رفته است در لغت آمده : « نجا فلانا نجوا و نجوى سارّه » يعنى پنهانى با او گفتگو كرد ايضا « ناجاه مناجاة : سارّه » .