سيد علي اكبر قرشي
195
قاموس قرآن ( فارسي )
جمع وادى در قرآن مجيد اوديه است * ( أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَسالَتْ أَوْدِيَةٌ بِقَدَرِها ) * رعد : 17 . از آسمان باران نازل كرد دره ها به اندازه و وسعت خود جارى شدند . دية : خونبها . * ( وَمَنْ قَتَلَ مُؤْمِناً خَطَأً فَتَحْرِيرُ رَقَبَةٍ مُؤْمِنَةٍ وَدِيَةٌ مُسَلَّمَةٌ إِلى أَهْلِه . . . ) * نساء : 92 . ديه در اصل ودى است واو آن به هاء بدل شده علت تسميهء خونبها به ديه در « وادى » از طبرسى نقل شد و شايد : علت تسميه آن باشد كه آن در مقابل ريختن و جارى شدن خون پرداخته مىشود . دية مثل عدة در اصل مصدر است و خونبها با آن نام گذارى شده است يعنى : هر كه مؤمنى را از روى خطاء بكشد ، بايد بندهء مؤمنى را آزاد كند و خونبهائى باهل مقتول بپردازد . لفظ ديه فقط دو بار در قرآن مجيد سورهء نساء آيهء 92 . آمده است مقدار ديه در كتب فقه ديده شود . وذر : ترك كردن . راغب انداختن از روى بىاعتنائى گفته است ولى آن در همه جا صادق نيست . ناگفته نماند : اعراب ماضى و مصدر و اسم فاعل آن را از بين بردهاند و در ماضى و مصدر و فاعل آن ترك ، ترك و تارك به كار مىبرند . * ( وَقالَ نُوحٌ رَبِّ لا تَذَرْ عَلَى الأَرْضِ مِنَ الْكافِرِينَ دَيَّاراً ) * نوح : 26 . نوح گفت خدايا احدى از كفار را در روى زمين زنده نگذار * ( وَذَرُوا ظاهِرَ الإِثْمِ وَباطِنَه ) * انعام : 120 . گناه آشكار و باطن را ترك كنيد . * ( فَما حَصَدْتُمْ فَذَرُوه فِي سُنْبُلِه ) * يوسف : 47 . آنچه درو كرديد در سنبلش بگذاريد . ورث : وراثت و ارث منتقل شدن مالى است به تو از ديگرى بدون خريدن و نظير آن . بدين جهت مال ميّت را ميراث ، ارث و تراث گفتهاند ( راغب ) طبرسى فرموده : « الميراث ما صار للباقى من جهة البادى » ميراث آنست كه پس از گذشتن كسى به ديگرى ماند تعبير طبرسى رحمه اللَّه از راغب جامعتر و رساتر است . [ در اينجا راجع به ارث از چند جهت لازم است بررسى شود : ]