ميثاق بمعنى پيمان اكيد است * ( قالَ لَنْ أُرْسِلَه مَعَكُمْ حَتَّى تُؤْتُونِ مَوْثِقاً مِنَ الله . . . ) * يوسف : 66 . گفت : هرگز او را با شما نخواهم فرستاد تا پيمان محكمى از خدا بدهيد كه او را بياوريد . موثق سه بار در قرآن مجيد آمده است سوره يوسف : 66 - 80 . ميثاق : چنان كه گفته شد بمعنى پيمان محكم است * ( وَإِذْ أَخَذْنا مِيثاقَ بَنِي إِسْرائِيلَ لا تَعْبُدُونَ إِلَّا الله . . . ) * بقره : 83 . راغب ميگويد : ميثاق پيمانى است كه با سوگند و عهد تأكيد شده باشد . مىشود گفت : ميثاق مصدر نيز به كار ميرود بمعنى محكم كردن چنان كه در جوامع الجامع و كشّاف در ذيل آيه * ( الَّذِينَ يَنْقُضُونَ عَهْدَ الله مِنْ بَعْدِ مِيثاقِه ) * بقره : 27 . گفته است . ضمير « ميثاقه » اگر به « عهد » برگردد معنى اين است كه پيمان خدا را بعد از استوار كردن آن ميشكنند و اگر راجع به « اللَّه » باشد منظور محكم كردن خدا است به نظر نگارنده ضمير راجع به « اللَّه » و مفعول ميثاق كه « عهد » باشد محذوف است يعنى عهد خدا را نقض ميكنند پس از آنكه خدا آن را بوسيله ارسال رسل محكم و استوار كرده است در « عهد » گفته‌ايم كه ظاهرا مراد از عهد فهم و عقل و درك بشر است كه در ذات او گذاشته شده و مراد از ميثاق محكم كردن آنست بوسيله انبياء و رسل عليهم السلام . وثن : بت . جمع آن اوثان است در مصباح گويد : خواه از سنگ باشد يا چوب يا غير آن * ( فَاجْتَنِبُوا الرِّجْسَ مِنَ الأَوْثانِ وَاجْتَنِبُوا قَوْلَ الزُّورِ ) * حج : 30 . از پليد بدور باشيد كه بتهااند و از قول باطل اجتناب كنيد ، اوثان در سوره عنكبوت 17 و 25 نيز آمده است . در نهج البلاغه خطبه 145 فرموده : « فبعث محمّدا صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم بالحقّ ليخرج عباده من عبادة الاوثان الى عبادته » محمد عبده در شرح آن گفته « وثن فلان بالمكان » يعنى : در مكانش ثابت و دائم شده صنم را از آن وثن گفته‌اند كه نصب شده و در يك حال ثابت است . كلبى در كتاب الاصنام