سيد علي اكبر قرشي

162

قاموس قرآن ( فارسي )

در وقت ذبح حيوان و اهلال محرم بلند كردن صدا است بذكر تلبيه . به نظر راغب : اهلال بلند كردن صدا است وقت ديدن ماه سپس در هر صدا به كار رفته است ظاهرا راغب هلال را اصل دانسته است نه بلند كردن صدا را . عبارت * ( وَما أُهِلَّ بِه لِغَيْرِ الله ) * چهار بار در قرآن مجيد به كار رفته و مراد از همه ذكر نام غير خدا بوقت ذبح است . مشركان بوقت ذبح حيوان نام اصنام خود را ميبردند لذا در اسلام دستور آمد در صورت بردن نام غير خدا ذبيحه حرام است يعنى : خدا فقط بشما اينها را حرام كرده : ميته ، خون ، گوشت خوك و آنچه غير خدا بر آن ندا شده است . لام « لغير الله » مفيد آنست كه غرض از ندا غير خدا بوده است . هلال : * ( يَسْئَلُونَكَ عَنِ الأَهِلَّةِ قُلْ هِيَ مَواقِيتُ لِلنَّاسِ وَالْحَجِّ . . . ) * بقره : 189 . اهلَّه جمع هلال است . مراد از سؤال تغيير اشكال ماه و رسيدن بهلال ثانوى است . از مجمع نقل شد : ماه را از آن هلال گويند كه مردم بهنگام ديدن آن صدا را بلند ميكنند . راغب گفته : ماه را در شب اوّل و دوّم هلال گويند سپس آن قمر است بىآنكه هلال گفته شود در مجمع فرموده : بقولى آن را در شب اوّل و دوم هلال گويند و بعد هلال گفته نميشود تا در ماه آينده به حال اوّل برگردد . بقولى فقط در سه شب اوّل هلال است بعد از آن قمر ، و بقولى تا وقتى هلال است كه بر ظلمت شب غلبه كند و آن در شب هفتم باشد در قاموس نيز اقوال مختلف نقل كرده است . . . بهر حال : لفظ * ( يَسْئَلُونَكَ عَنِ الأَهِلَّةِ ) * نشان ميدهد كه سؤال از هلالها بوده يعنى : اين هلال بودن ماه و باز بعد از چندى به صورت هلال آمدن و همچنين ، چه فائده‌اى دارد ؟ در جواب فرموده : آنها زمانها و وقتهااند براى مردم و اوقاتند براى حجّ يعنى هلالها نشاندهندهء اوقاتند . در اين صورت جواب با سؤال مطابق است كه آنها از فائدهء تغييرات قمر