* ( بِإِحْسانٍ ) * ظاهرا شامل همه مسلمين تا روز قيامت است . سابقون اوّلون در رديف اوّل و تابعان باحسان در رديف دوّم واقعاند و اين هر دو دسته به شرط آنكه تا آخر عمر در ايمان ثابت باشند مورد رضايت خداوند ميباشند يعنى : آنان كه از مهاجرين در اوّل باسلام سبقت كرده‌اند و آنان كه از انصار در اوّل باسلام سبقت كرده‌اند و آنان كه با نيكى از آنها پيروى كرده‌اند خدا از همه شان راضى است . تمام مطلب در « سبق » ديده شود . در الميزان گفته : دو قسمت اوّل منطبق مىشود بر آنان كه قبل از هجرت بآنحضرت ايمان آورده و پيش از جنگ « بدر » بمدينه هجرت كرده و آنان كه جلوتر از همه در مدينه ايمان آورده و آنجا را براى خانه اسلام آماده كردند . مهاجرت و ترك ديار در راه خدا يكى از صفات بندگان واقعى خدا و يك نوع تكامل و ترقى است كه آيات كثيرى آن را مدح كرده است و حتى در باره زنان نيز آمده : * ( إِذا جاءَكُمُ الْمُؤْمِناتُ مُهاجِراتٍ فَامْتَحِنُوهُنَّ الله أَعْلَمُ بِإِيمانِهِنَّ ) * ممتحنه : 10 . ايضا * ( وَبَناتِ خالاتِكَ اللَّاتِي هاجَرْنَ مَعَكَ ) * احزاب : 50 . هجع هجوع بمعنى خواب در شب است . در مفردات و صحاح و قاموس آمده : « الهجوع : النّوم ليلا » در مصباح نيز چنين است طبرسى نيز چنان فرموده است . * ( كانُوا قَلِيلًا مِنَ اللَّيْلِ ما يَهْجَعُونَ . ) * * ( وَبِالأَسْحارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُونَ ) * ذاريات : 17 - 18 . به نظر ميايد كه « ما » زايد و براى تأكيد است و * ( « يَهْجَعُونَ » ) * خبر * ( « كانُوا » ) * و * ( « قَلِيلًا » ) * ظرف متعلق به * ( « يَهْجَعُونَ » ) * مىباشد على هذا تقدير آن « كانوا يهجعون فى قليل من اللَّيل » است . در الميزان گويد : اگر قليل من الليل راجع بمجموع زمانى باشد كه همه اش شب است معنى اين مىشود كه : مقدار كمى از شب را ميخوابيدند