سيد علي اكبر قرشي

14

قاموس قرآن ( فارسي )

نخواهند ديد . * ( إِذَا السَّماءُ انْفَطَرَتْ . وَإِذَا الْكَواكِبُ انْتَثَرَتْ ) * انفطار : 1 و 2 . آنگاه كه آسمان بشكافد و آنگاه كه ستارگان پراكنده شوند . ظاهر آنست كه پراكنده شدن كواكب در اثر انفطار آسمان است آيه از آيات قيامت است كه در « قيامت » بررسى شد . نجد : * ( وَهَدَيْناه النَّجْدَيْنِ ) * بلد : 10 . نجد بمعنى بلندى و محل مرتفع است در مجمع فرموده اصل نجد بمعنى علوّ است و سرزمين نجد را از آن نجد گفته‌اند كه نسبت به پستى تهامه مرتفع است و هر زمين مرتفع را نجد گويند و جمع آن نجود است . مراد از نجدين در آيه راه خير و شر و حق و باطل است كه از لحاظ ظهور و آشكار بودن به دو مكان مرتفع تشبيه شده‌اند در اقرب الموارد آمده : « نجد الامر نجودا : وضح و استبان » يعنى ما انسان را به دو راه روشن خير و شر هدايت كرديم مثل * ( إِنَّا هَدَيْناه السَّبِيلَ إِمَّا شاكِراً وَإِمَّا كَفُوراً ) * : انسان : 3 . در نهج البلاغه خطبهء 152 در بارهء انسان با بصيرت فرموده : « و يعرف غوره و نجده » پستى و بلندى خود را ميداند يعنى به باطن و ظاهر كارش بينا است اين لفظ تنها يك بار در قرآن مجيد آمده است . نجس : ( بفتح ن ، ج ) * ( إِنَّمَا الْمُشْرِكُونَ نَجَسٌ فَلا يَقْرَبُوا الْمَسْجِدَ الْحَرامَ بَعْدَ عامِهِمْ هذا ) * توبه : 28 . در مجمع فرموده : « كلّ مستقذر نجس يقال : رجل نجس و امرأة نجس و قوم نجس » يعنى : هر چيز چركين و غير نظيف نجس است و علت جمع نيامدن مصدريّت اصل است . راغب گفته : نجاسة بمعنى قذارة است و آن دو نوع است يكى آنكه با چشم قابل درك است ديگرى با بصيرت ، خداوند مشركان را با وجه دوّم وصف كرد كه فرموده * ( إِنَّمَا الْمُشْرِكُونَ نَجَسٌ ) * . نگارنده گويد : قذر ( بفتح ق ، ذ ) در لغت چركين بودن و ضدّ نظافت