روم : 9 . ظاهرا مراد مطلق كثرت است . اكثار : بسيار شدن و بسيار كردن . لازم و متعدى هر دو آمده است . * ( قالُوا يا نُوحُ قَدْ جادَلْتَنا فَأَكْثَرْتَ جِدالَنا ) * هود : 32 . گفتند : اى نوح با ما مجادله كردى و جدال را بسيار نمودى و مثل * ( الَّذِينَ طَغَوْا فِي الْبِلادِ فَأَكْثَرُوا فِيهَا الْفَسادَ ) * فجر : 12 . در قرآن مجيد لازم نيامده است . استكثار : گويند : « اسْتَكْثَرَ مِنَ الشَّىْءِ » يعنى آنكار را بسيار كرد * ( وَلَوْ كُنْتُ أَعْلَمُ الْغَيْبَ لَاسْتَكْثَرْتُ مِنَ الْخَيْرِ ) * اعراف : 188 . اگر غيب ميدانستم خير را دربارهء خويش بسيار ميجستم صحاح استكثار را اكثار گفته است . * ( وَالرُّجْزَ فَاهْجُرْ . وَلا تَمْنُنْ تَسْتَكْثِرُ . ) * * ( وَلِرَبِّكَ فَاصْبِرْ ) * مدثر : 5 - 7 . در « رجز » احتمال داديم كه مراد از رجز تزلزل و اضطراب است معنى آيات چنين است از تزلزل در كارت يا از عذاب يعنى معصيت دورى كن . منّت نگذار در حالى كه كارت و عملت را زياد به حساب آورى و براى پروردگارت و در راه او استقامت داشته باش و نيز در معنى آيه گفته‌اند : چون چيزى به كسى دادى منت مگذار و آن را زياد نبين . ولى ظاهرا مراد منّت بخداست يعنى : در اين كارها به خدا منّت نگذار كه كار خودت را زياد بينى نظير * ( يَمُنُّونَ عَلَيْكَ أَنْ أَسْلَمُوا قُلْ لا تَمُنُّوا عَلَيَّ إِسْلامَكُمْ بَلِ الله يَمُنُّ عَلَيْكُمْ أَنْ هَداكُمْ . . . ) * حجرات : 17 . تكاثر : بين الاثنين است طبرسى ذيل * ( أَلْهاكُمُ التَّكاثُرُ . حَتَّى زُرْتُمُ الْمَقابِرَ ) * تكاثر : 1 و 2 . فرموده : تكاثر افتخار بكثرت مناقب است « تكاثر القوم » يعنى : قوم مناقب خويش را بر شمردند . راغب گفته : مكاثر و تكاثر ، معارضه و رقابت در كثرت مال و عزّت است ، ظاهرا در آيه قول راغب مراد است و تكاثر آنست كه اين ميخواهد مال و اعتبار خويش را زياد كند آن نيز برقابت اين ، چنان ميخواهد يعنى رقابت در كثرت و