سيد علي اكبر قرشي
111
قاموس قرآن ( فارسي )
سستى در آنچه نبايد در آن سستى كرد و لذا مذموم است راغب و ديگران گفتهاند : « الكسل التّثاقل عمّا لا ينبغى التّثاقل عنه » كسل بفتح كاف و كسر سين و كسلان بمعنى سست و بىحال است جمع آن كسالى بضمّ و فتح كاف آيد * ( وَإِذا قامُوا إِلَى الصَّلاةِ قامُوا كُسالى يُراؤُنَ النَّاسَ ) * نساء : 142 . چون به نماز برخيزند بىحال و كسل برخيزند و بمردم ريا كنند ايضا * ( وَلا يَأْتُونَ الصَّلاةَ إِلَّا وَهُمْ كُسالى ) * توبه : 54 . هر دو آيه دربارهء منافقان است . اين لفظ تنها دو بار در قرآن آمده است . كسو : كساء و كسوة بمعنى لباس است * ( وَعَلَى الْمَوْلُودِ لَه رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ ) * بقره : 233 . بر عهدهء پدر شير خوار است طعام و لباس زنان مرضعه . كسا و اكساء هر دو بمعنى پوشاندن لباس است * ( فَكَسَوْنَا الْعِظامَ لَحْماً ) * مؤمنون : 14 . پس استخوانها را گوشت پوشانديم * ( وَارْزُقُوهُمْ فِيها وَاكْسُوهُمْ وَقُولُوا لَهُمْ قَوْلًا مَعْرُوفاً ) * نساء : 5 . از اموال بسفيهان طعام و لباس بدهيد ، و با آنها متعارف سخن گوئيد . كشط : برداشتن چيزى از روى چيزى كه آن را پوشانده است . برداشتن پرده از روى چيزى كندن پوست شتر . عرب در كندن پوست شتر لفظ سلخ به كار نمىبرد بلكه كشط گويد . * ( وَإِذَا السَّماءُ كُشِطَتْ ) * تكوير : 11 . آنگاه كه آسمان كنده و برداشته شود . آيه از علائم قيامت است اگر مراد از سماء هواى محيط بر زمين باشد مراد آنست كه طبقات جوّ از اطراف زمين كنده و برداشته شود و اگر غير از هوا باشد باز مراد همان كنده شدن است اين لفظ فقط يك بار در قرآن آمده است . كشف : اظهار و ازاله « كشف الشّىء كشفا : اظهره - كشف اللَّه غمّه : ازاله » و اگر گويند « كشفت الثّوب عن الوجه » معنايش آنست كه لباس را از چهره برداشتم . * ( ثُمَّ إِذا كَشَفَ الضُّرَّ عَنْكُمْ إِذا فَرِيقٌ مِنْكُمْ بِرَبِّهِمْ يُشْرِكُونَ ) *