سيد علي اكبر قرشي
17
قاموس قرآن ( فارسي )
خالى است از اين ماده فقط دو لفظ فوق در قرآن مجيد آمده است . عطاء : عطاء و عطيّه هر چند مخصوص بصله و بذل و احسان است ولى در قرآن هم در بذل و هم در مطلق دادن چيزى به كار رفته است . مثل * ( حَتَّى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَدٍ وَهُمْ صاغِرُونَ ) * توبه : 29 . كه در مطلق دادن است و مثل * ( هذا عَطاؤُنا فَامْنُنْ أَوْ أَمْسِكْ بِغَيْرِ حِسابٍ ) * ص : 39 . * ( إِنَّا أَعْطَيْناكَ الْكَوْثَرَ ) * كوثر : 1 . * ( وَما كانَ عَطاءُ رَبِّكَ مَحْظُوراً ) * اسراء : 20 . كه دربارهء عطيّه و بذل است . * ( فَنادَوْا صاحِبَهُمْ فَتَعاطى فَعَقَرَ قمر : 29 . تعاطى بمعنى تناول و اخذ است يعنى رفيق خويش را ندا كردند پس ناقه را گرفت و پى كرد . عظم : ( بر وزن فلس ) استخوان . * ( قالَ رَبِّ إِنِّي وَهَنَ الْعَظْمُ مِنِّي وَاشْتَعَلَ الرَّأْسُ شَيْباً ) * مريم : 4 : جمع آن عظام است * ( أَ يَحْسَبُ الإِنْسانُ أَلَّنْ نَجْمَعَ عِظامَه ) * قيامة : 3 . عظَم : ( بر وزن عنب ) بزرگى . خلاف صغر . راغب گويد : اصل آن از « كبر عظمه » ( استخوانش بزرگ شد ) است سپس بطور استعاره بهر بزرگ گفته شد محسوس باشد يا معقول ، عين باشد يا معنى . * ( وَمَنْ يُعَظِّمْ حُرُماتِ الله فَهُوَ خَيْرٌ لَه عِنْدَ رَبِّه ) * حج : 30 . هر كه محترمات خدا را تعظيم كند و بزرگ و محترم بدارد آن براى او پيش خدايش بهتر است . * ( وَمَنْ يَتَّقِ الله يُكَفِّرْ عَنْه سَيِّئاتِه وَيُعْظِمْ لَه أَجْراً ) * طلاق : 5 . * ( يُعْظِمْ ) * از باب افعال است يعنى مزد او را بزرگ ميگرداند . عظيم : بزرگ . خواه محسوس باشد مثل * ( فَكانَ كُلُّ فِرْقٍ كَالطَّوْدِ الْعَظِيمِ ) * شعراء : 63 . * ( وَأُوتِيَتْ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ وَلَها عَرْشٌ عَظِيمٌ ) * نمل : 23 . و خواه معقول و معنوى نحو * ( وَنَجَّيْناه وَأَهْلَه مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيمِ ) * صافات : 76 . * ( وَلَقَدْ آتَيْناكَ سَبْعاً مِنَ الْمَثانِي وَالْقُرْآنَ الْعَظِيمَ ) * حجر : 87 . عظيم : از اسماء حسنى است * ( وَلا يَؤُدُه حِفْظُهُما وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ ) *