سيد علي اكبر قرشي
121
قاموس قرآن ( فارسي )
63 . بلكه قلوبشان از اين قرآن در غفلت است غفلت نيز قلب را ميپوشاند طبرسى آن را در آيه غفلت و بقولى جهالت و حيرت گفته است . ايضا آيهء 54 مؤمنون و 11 ذاريات . * ( وَلَوْ تَرى إِذِ الظَّالِمُونَ فِي غَمَراتِ الْمَوْتِ . . . ) * انعام : 93 . غمرات شدايد مرگ است كه انسان را احاطه مىكند و ميپوشاند يعنى : اى كاش ميديدى ظالمان را آنگاه كه در شدايد مرگاند . غمز : اشاره به چشم و پلك و ابرو « غَمَزَه بِالْعَيْنِ وَالْجُفْنِ وَالْحاجِبْ : اشارَ إليْه » * ( وَإِذا مَرُّوا بِهِمْ يَتَغامَزُونَ ) * مطففين : 30 . چون مؤمنان بر آنها گذر ميكردند چشمك مىزدند يعنى به يكديگر با چشم و غيره اشاره ميكردند به قصد اهانت بر مؤمنان . اين لفظ يك بار بيشتر در قرآن نيست . غمض : چشم پوشى . تساهل . « غمض غمضا : تساهل » . * ( وَلا تَيَمَّمُوا الْخَبِيثَ مِنْه تُنْفِقُونَ وَلَسْتُمْ بِآخِذِيه إِلَّا أَنْ تُغْمِضُوا فِيه ) * بقره : 267 . در انفاق مال ، پست آن را منظور مكنيد كه خودتان آن را نميگيريد مگر آنكه چشم بپوشيد . راغب گفته : « غَمَضَ عَيْنَه وَاغْمَضَها » چشم رويهم گذاشتن است و بطور استعاره بتساهل و تغافل گفته شود . غمّ : پوشاندن . « غمّه غمّا : غطَّاه » . ابر را از آن غمام گويند كه آفتاب و آسمانرا مىپوشاند * ( وَظَلَّلْنا عَلَيْكُمُ الْغَمامَ . . . ) * بقره : 57 . ابر را بشما سايبان كرديم . حزن و اندوه را از آن غمّ گويند كه سرور و حلم را مىپوشاند و مستور مىكند * ( وَقَتَلْتَ نَفْساً فَنَجَّيْناكَ مِنَ الْغَمِّ ) * طه : 40 . يكنفر را كشتى پس تو را از غصّه و گرفتارى آن نجات داديم . * ( إِذْ تُصْعِدُونَ وَلا تَلْوُونَ عَلى أَحَدٍ وَالرَّسُولُ يَدْعُوكُمْ فِي أُخْراكُمْ فَأَثابَكُمْ غَمًّا بِغَمٍّ لِكَيْلا تَحْزَنُوا عَلى ما فاتَكُمْ وَلا ما أَصابَكُمْ . . . ) * آل عمران : 153 . آنگاه كه فرار ميكرديد و به كسى توجّه نمىنموديد و پيغمبر از دنبال شما ندايتان ميكرد پس خدا