سيد علي اكبر قرشي
105
قاموس قرآن ( فارسي )
« غضّ من صوته و بصره » يعنى از صدا و نگاهش كاست . در اقرب الموارد تخفيف و نگهدارى و شكستن صدا و نگاه گفته است در قاموس تخفيف نگاه آمده است در نهايه نقل شده : « كان اذا عطس غضّ صوته » يعنى چون عطسه ميكرد صدايش را آرام مينمود . مقصود از نقل اقوال اين است كه غضّ بصر بمعنى بستن چشم نيست كه هيچ چيز را نبيند بلكه كوتاه كردن چشم است و بعبارت ديگر ورانداز نكردن است در نهج البلاغه خطبهء 11 در ضمن دستور حمله بمحمد حنفيّه چنين فرموده : « . . . ارم ببصرك اقصى القوم و غضّ بصرك . . . » نگاهت را بانتهاى قوم بيفكن و همهء حركاتشان را زير نظر بگير و نگاهت را بخوابان . پيداست منظور آن نيست كه چشمت ببند و با چشم بسته حمله كن بلكه از نگاه بكثرت و سلاح آنها كه باعث سستيست شود چشم برگير و ابتدا فرموده : « ارم ببصرك . . . » . * ( وَاقْصِدْ فِي مَشْيِكَ وَاغْضُضْ مِنْ صَوْتِكَ . . . ) * لقمان : 19 . در رفتنت معتدل باش و از صدايت بكاه يعنى صوت خويش را ملايم كن . * ( إِنَّ الَّذِينَ يَغُضُّونَ أَصْواتَهُمْ عِنْدَ رَسُولِ الله أُولئِكَ الَّذِينَ امْتَحَنَ الله قُلُوبَهُمْ لِلتَّقْوى . . . ) * حجرات : 3 . آنان كه صدايشان را در نزد رسول خدا ملايم ميكنند آنها كسانىاند كه خدا قلوبشان را براى تقوى آزموده است . * ( قُلْ لِلْمُؤْمِنِينَ يَغُضُّوا مِنْ أَبْصارِهِمْ وَيَحْفَظُوا فُرُوجَهُمْ ) * . . . * ( وَقُلْ لِلْمُؤْمِناتِ يَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصارِهِنَّ وَيَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ . . . ) * نور : 30 - 31 . اين دو آيه دربارهء نگاه مردان بزنان و زنان بمردان است ولى چنان كه گفته شد مراد از آن چشم بستن و مثل كور بودن نيست بلكه مراد كوتاه كردن نگاه و عدم توجّه است بعبارت ديگر يك دفعه با نگاه عادى نگاه ميكنيم مثل نگاه كردن بماشين ، خيابان ، ساختمان و اجناس بازار ، و يك دفعه