* ( وَبَنِينَ شُهُوداً » ) * مدثر : 12 و 13 . شهيد : بمعنى شاهد است * ( « وَأَشْهِدُوا إِذا تَبايَعْتُمْ وَلا يُضَارَّ كاتِبٌ وَلا شَهِيدٌ » ) * بقره : 282 . و آنگاه كه به خداوند سبحان اطلاق شود بمعنى حاضر ، بيننده و حافظ است در نهايه و اقرب الموارد گويد : شهيد آنست كه هيچ چيز از علمش غائب نيست . ولى ظاهرا عموم از خود كلمه مستفاد نيست و مفيد عموم كلمه ديگر است مثل * ( « وَأَنْتَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ » ) * مائده : 117 . * ( « إِنَّ الله عَلى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ » ) * حج : 17 . * ( « أَحْصاه الله وَنَسُوه وَالله عَلى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ » ) * مجادله : 6 . از لفظ آن فقط مبالغه يا ثبوت استفاده مىشود . جمع آن شهداء كه بيست بار در قرآن آمده است * ( « لِتَكُونُوا شُهَداءَ عَلَى النَّاسِ » ) * بقره : 143 . ناگفته نماند : شهيد بمعنى مقتول در راه خدا در قرآن نيامده است مگر بنا بر بعضى از احاديث ولى در اصطلاح و روايات بسيار هست در قرآن فقط قتل فى سبيل اللَّه به كار رفته است * ( « وَلا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ الله أَمْواتاً » ) * آل عمران : 169 . ابن اثير در نهايه پنج قول در علت اين تسميه كه چرا بمقتول شهيد گفته‌اند نقل كرده است . يكى اينكه خدا و ملائكه شهادت دارند كه او اهل بهشت است ، ديگرى اينكه : او نمرده گوئى حاضر است . سوم : ملائكه رحمت او را مىبينند . بقولى در امر خدا قيام بشهادت حق كرده و بقولى او شاهد كرامت خداست كه از برايش مهيّا فرموده . مجمع البحرين نيز اين اقوال را با قول ششمى نقل كرده است بنا بقول اول و سوم شهيد بمعنى مفعول ( مشهود ) و بنا بر بقيهء اقوال بمعنى فاعل ( شاهد ) است مؤيد قول دوم آيهء * ( « بَلْ أَحْياءٌ وَلكِنْ لا تَشْعُرُونَ » ) * بقره : 154 . * ( « بَلْ أَحْياءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ » ) * آل عمران : 169 . است شاهد قول پنجم آيهء * ( « قِيلَ ادْخُلِ الْجَنَّةَ قالَ يا لَيْتَ قَوْمِي يَعْلَمُونَ » ) * يس : 26 . مىباشد .