بشب آنگاه كه ميرود . تفسير اين آيه در « فجر » ديده شود . [ شفاعت ] ظاهرا شفاعت را از آنجهت شفاعت گوئيم كه شفيع خواهش خويش را بايمان و عمل ناقص طرف منضم مىكند و هر دو مجموعا پيش خدا اثر ميكنند . با در نظر گرفتن اينكه انگيزانندهء شفيع ، خداست و او دستور داده چنين خواهشى بكند چنان كه خواهيم گفت . مثلا رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله با اجازهء خدا خواهش خويش را با عمل ناقص مؤمن توأم كرده و از خدا ميخواهد كه او را بيامرزد . بعبارت ديگر همانطور كه آنحضرت در دنيا شفاعت رهبرى دارد و واسطه در رساندن احكام خداست ، در آخرت نيز واسطه در جلب مغفرت خداست . لذا معناى اولى در آن ملحوظ مىشود على هذا شفيع بمعنى واسطه ، وسيله ، و كمك است . شفاعت را بايد از دو جهت بررسى كرد يكى از جهت تكوين و ديگرى از جهت تشريع . اما از جهت تكوين از بعضى آيات مستفاد مىشود كه كليهء اسباب و وسائل زندگى نسبت بمسبّبات و رساندن رحمت خدا بخلق واسطه و شفيعاند * ( « إِنَّ رَبَّكُمُ الله الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَالأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوى عَلَى الْعَرْشِ يُدَبِّرُ الأَمْرَ ما مِنْ شَفِيعٍ إِلَّا مِنْ بَعْدِ إِذْنِه . . . » ) * يونس : 3 . جملهء * ( « ما مِنْ شَفِيعٍ إِلَّا مِنْ بَعْدِ إِذْنِه » ) * پس از ذكر آفرينش آسمانها و زمين و تدبير آنها روشن مىكند آنها نيز شفيع و واسطهء رحمت خدايند ايضا آيهء * ( « لَه ما فِي السَّماواتِ وَما فِي الأَرْضِ مَنْ ذَا الَّذِي يَشْفَعُ عِنْدَه إِلَّا بِإِذْنِه » ) * بقره : 255 . و ايضا * ( « قُلْ لِلَّه الشَّفاعَةُ جَمِيعاً » ) * زمر : 44 . و در آياتى نظير * ( « ما لَكُمْ مِنْ دُونِه مِنْ وَلِيٍّ وَلا شَفِيعٍ » ) * سجده : 4 . ظاهرا مراد انضمام اسباب به يكديگر است كه بارادهء خدا انجام مىپذيرد مثل * ( « يُدَبِّرُ الأَمْرَ » ) * . اما از جهت تشريع : مىشود گفت كليهء اعمال وسائل و شفيعانند در جلب رحمت و مغفرت خداوند * ( « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا ) *