سيد علي اكبر قرشي

349

قاموس قرآن ( فارسي )

يعنى : چرا كفّار با نگاه خصمانه از چپ و راست گروه گروه به تو خيره شده‌اند مگر هر كدامشان طمع دارند كه به بهشت پر نعمت در آيند . اين لفظ تنها يك بار در قرآن آمده است و اصل عزو بنقل مجمع بمعنى اضافه و نسبت است و گروه ها به يكديگر اضافه و منسوب ميشوند . عسر : دشوارى . نقيض يسر * ( « فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ يُسْراً » ) * شرح : 5 . * ( « سَيَجْعَلُ الله بَعْدَ عُسْرٍ يُسْراً » ) * طلاق : 7 . عسر ( بر وزن كتف ) و عسير هر دو وصفاند بمعنى صعب و دشوار « يوم عسر و يوم عسير » يعنى روز دشوار و شوم . * ( « يَقُولُ الْكافِرُونَ هذا يَوْمٌ عَسِرٌ » ) * قمر : 8 . * ( « وَكانَ يَوْماً عَلَى الْكافِرِينَ عَسِيراً » ) * فرقان : 26 . تعاسر : اشتداد و دشوار شدن . « تعاسر عليه الامر : اشتد و صار عسيرا » * ( « وَإِنْ تَعاسَرْتُمْ فَسَتُرْضِعُ لَه أُخْرى » ) * طلاق : 6 . اگر به زحمت و دشوارى افتاديد ، پدر مرضعهء ديگرى براى طفل ميجويد ظاهرا مراد از تعاسر در آيه آنست كه مادر اصلى دربارهء اجرت رضاع پدر را بفشار اندازد . عسرة : بقول راغب دشوارى در وجود مال است و آيهء * ( « وَإِنْ كانَ ذُو عُسْرَةٍ فَنَظِرَةٌ إِلى مَيْسَرَةٍ » ) * بقره : 280 . مؤيد اوست و شايد مراد از ساعة عسرة در * ( « وَالأَنْصارِ الَّذِينَ اتَّبَعُوه فِي ساعَةِ الْعُسْرَةِ » ) * توبه : 117 . وقت كم يا بى مال باشد . صحاح نيز مثل راغب گفته ولى طبرسى و فيروزآبادى آن را مطلق دشوارى و صعوبة الامر گفته‌اند و آيهء دوم دربارهء ماجراى تبوك است و در آن سختى فقط از جهت مال نبود بلكه از جهت عطش و حرارت هوا و غيره نيز بود . عُسْرى : مؤنث اعسر است * ( « وَأَمَّا مَنْ بَخِلَ وَاسْتَغْنى . وَكَذَّبَ بِالْحُسْنى . ) * * ( فَسَنُيَسِّرُه لِلْعُسْرى » ) * ليل : 8 - 10 . « العسرى » در آيه موصوفى دارد مثل حالت و نظير آن . يعنى آنكه از انفاق بخل ورزد و در اثر بخل ثروت و بىنيازى جويد و وعدهء بهتر خدا را تكذيب كند ، او را به حالت سختترى آماده ميكنيم .