سيد علي اكبر قرشي

260

قاموس قرآن ( فارسي )

عموماند و مستثنىها موضوعا خارجاند . * ( « الْخَبِيثاتُ لِلْخَبِيثِينَ وَالْخَبِيثُونَ لِلْخَبِيثاتِ وَالطَّيِّباتُ لِلطَّيِّبِينَ وَالطَّيِّبُونَ لِلطَّيِّباتِ أُولئِكَ مُبَرَّؤُنَ مِمَّا يَقُولُونَ لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَرِزْقٌ كَرِيمٌ » ) * نور : 26 . به نظر زمخشرى : ابن عباس ، ضحاك ، مجاهد و حسن . مراد از خبيثات كلمات پليد و از خبيثون مردمان پليد ، و از طيّبات سخنان پاك و از طيّبون مردمان پاكاند . طبرسى آن را يكى از اقوال سه گانه شمرده است . يعنى كلمات پاك و مفيد مخصوص مردمان پاك و مردمان پاك مخصوص كلمات پاكاند و كلمات خبيث مخصوص اشخاص پليد و اشخاص پليد مخصوص كلمات پليداند . الميزان و بيضاوى آنها را مردان و زنان گرفته‌اند چنان كه در « خبيث » گذشت . چون اين آيه پس از آيات زنا و لعان و افك واقع شده هر دو معنى صحيح است و مىشود گفت مراد آنست كه ناپاكان كلمات ناپاك و پاكان كلمات پاك ميگويند الخ و مىشود گفت زنان پاك مخصوص مردان پاكاند الخ ولى * ( « أُولئِكَ مُبَرَّؤُنَ مِمَّا يَقُولُونَ » ) * چنان كه در الميزان فرموده قرينهء مراد بودن مردان و زنان است كه در صورت اول اگر مراد از * ( « مُبَرَّؤُنَ » ) * مردان پاك باشند ديگر بتبرئهء زنان پاك محلى نمىماند چون مراد از طيّبات و خبيثات فقط كلمات است مگر آنكه بگوئيم * ( « مُبَرَّؤُنَ » ) * همچنين خبيثون و طيّبون شامل مردان و زنان است . و رواياتيكه در « خبث » نقل شد مؤيد الميزان است در هر حال مقصود از آيه عموم است و جريان افك و لعان يكى از مصاديق آن مىباشد . در بحار ضمن جريان بحث حضرت مجتبى عليه السّلام با معاويه و يارانش نقل شده كه آنحضرت فرمود : * ( « الْخَبِيثاتُ لِلْخَبِيثِينَ وَالْخَبِيثُونَ لِلْخَبِيثاتِ » ) * به خدا قسم اى معاويه آن تو و ياران تواند * ( « وَالطَّيِّباتُ لِلطَّيِّبِينَ وَالطَّيِّبُونَ لِلطَّيِّباتِ » ) * و آنان على بن