سيد علي اكبر قرشي

250

قاموس قرآن ( فارسي )

وسوسهء او است . راغب گويد : به خيال و جنّ و حادثه بطور استعاره طائف گويند . كه وسوسهء شيطانى بدور انسان ( در عالم خيال ) ميگردد تا اغفالش كند . در آيهء * ( « فَطافَ عَلَيْها طائِفٌ مِنْ رَبِّكَ » ) * قلم : 19 . بحادثه و بلا طائف گفته شده ، از * ( « عَلَيْها » ) * به نظر ميايد كه بلاى آسمانى بوده است . طائفة : قسمتى از مردم و قطعه‌اى از شىء است مثل * ( « وَدَّتْ طائِفَةٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ لَوْ يُضِلُّونَكُمْ » ) * آل عمران : 69 . ولى در قرآن به معناى دوم به كار نرفته . طبرسى فرموده : در اصل و تسميهء آن دو قول است يكى آنكه طائفه مثل رفقائى است كه از جملهء كارشان سفر و طواف در شهرهاست . ديگرى آنكه : طائفه جماعتى است كه با آنها حلقه و دائره‌اى تشكيل مىشود كه بدور آن ميگردند . * ( « إِنَّ الصَّفا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعائِرِ الله فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلا جُناحَ عَلَيْه أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِما وَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْراً فَإِنَّ الله شاكِرٌ عَلِيمٌ » ) * بقره : 158 . آيا اين آيه در تشريع سعى است و يا استحباب آن را ميفهماند ، به نظر الميزان : معبد و شعيره بودن صفا و مروه دلالت دارد كه خدا عبادتى در آنها تشريع فرموده و تفريع * ( « فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ . . . » ) * اعلام اصل تشريع سعى ميان صفا و مروه است نه براى افادهء ندب و گرنه مناسب بود كه سعى را مدح كند نه اينكه ذمّ آن را نفى نمايد . . . و جملهء * ( « مَنْ تَطَوَّعَ خَيْراً . . . » ) * مانند تعليل بر تشريع سعى با يك قاعدهء كلى است و چنين تشريع در قرآن شايع است مثل * ( « ذلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ » ) * صف : 11 . در تشريع جهاد . و * ( « أَنْ تَصُومُوا خَيْرٌ لَكُمْ » ) * بقره : 184 . در تشريع روزه . و * ( « فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُناحٌ أَنْ تَقْصُرُوا مِنَ الصَّلاةِ » ) * نساء : 101 . در تشريع قصر ( تمام شد ) . اين بيان متين و قابل قبول است . در مجمع فرموده : اين آيه دلالت دارد كه سعى بين صفا و مروه عبادت است و در آن خلافى نيست و آن نزد ما