سيد علي اكبر قرشي
242
قاموس قرآن ( فارسي )
* ( وَلا تَقْرَبُوهُنَّ حَتَّى يَطْهُرْنَ » ) * بقره : 222 . مراد از طهر انقطاع خون حيض است و از آيه بدست ميايد كه مقاربت بعد از انقطاع و قبل از غسل جايز است اهل كوفه بجز حفص « يطهرن » را با تشديد طاء و هاء خواندهاند كه بمعنى اغتسال است يعنى از زنان در حال حيض دورى كنيد و با آنها مقاربت نكنيد تا از خون پاك شوند يا غسل كنند ، بعضى آن را وضو معنى كردهاند . در مفردات گفته : طهارت دو قسم است : طهارت جسم و طهارت نفس و عامّهء آيات قرآن به طهارت نفس حمل شده است . طهور : يك دفعه مصدر است بمعنى پاكى چنان كه نقل شد و اهل لغت تصريح كردهاند و يك دفعه وصف است مثل * ( « وَأَنْزَلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً طَهُوراً » ) * فرقان : 48 . طهور را در آيه پاك و پاك كننده گفتهاند چون شىء يك دفعه پاك است ولى پاك نميكند مثل لباس آب انار و غيره و يك دفعه پاك است و پاك مىكند مثل آب كه پاك است و نجاسات را نيز پاك مىكند رجوع شود به مجمع و غيره . شايد افادهء اين معنى از صيغهء مبالغه بودن آن باشد چنان كه در نهايه و شيخ طوسى در خلاف گفته است . دفعهء سوّم اسم است و آن آبى است كه با آن تطهير مىشود مثل فطور به آنچه با آن افطار مىشود و وقود به آنچه با آن آتش افروخته مىشود « ما عندى طهور أتطهّر به » در نزدم آبى نيست تا تطهير كنم و دربارهء * ( « شَراباً طَهُوراً » ) * صحبت خواهد شد . تطهّر : از باب تفعل بمعنى پاك شدن است فعل آن اطهر ( با تشديد ) نيز آيد كه در اصل تطهر بوده تاء در طاء ادغام شده و براى رفع محذور ابتدا به سكون همزه باولش آمده است * ( « فَإِذا تَطَهَّرْنَ فَأْتُوهُنَّ مِنْ حَيْثُ أَمَرَكُمُ الله » ) * بقره : 222 . * ( « وَإِنْ كُنْتُمْ جُنُباً فَاطَّهَّرُوا » ) * مائده : 6 . ناگفته نماند معناى اولى در هر دو پاك شدن است ولى سبب پاك شدن اغتسال است پس غسل موجب طهارت باطنى است .