سيد علي اكبر قرشي
223
قاموس قرآن ( فارسي )
و جايز نيست ناسخ پيش از منسوخ باشد مضافا بر اينكه روايت شده سورهء مائده ناسخ است نه منسوخ . . . و دليل بر عدم نسخ آن روايت جواز متعه است كه گذشت و اصحاب به آن عمل كردهاند و در آيه متعه گذشت كه متعه نكاح است . بلى اگر گفته شود : * ( « لا تُمْسِكُوا » ) * مخصص مقدّم است . بوسيلهء آن نكاح دائم از اطلاق * ( « وَالْمُحْصَناتُ » ) * خارج مىشود كه دلالت بر نهى از امساك علقه دارد و آن منطبق بر نكاح دائم است . آرى مىشود آيهء * ( « لا تُمْسِكُوا » ) * را مخصص مقدم دانست . 2 - در روايت محمد بن مسلم هست از امام باقر عليه السّلام از نصاراى عرب پرسيدم كه ذبائحشان را مىشود خورد ؟ فرمود : على عليه السّلام از ذبائح و شكار و نكاحشان نهى ميكرد . از اين گونه روايات بسيار است و ما آنها را از وسائل نقل كرديم . طعن : زدن با نيزه . . . بطور استعاره در عيبگوئى و عيب گرفتن به كار ميرود ( راغب ) . * ( « وَإِنْ نَكَثُوا أَيْمانَهُمْ مِنْ بَعْدِ عَهْدِهِمْ وَطَعَنُوا فِي دِينِكُمْ فَقاتِلُوا أَئِمَّةَ الْكُفْرِ . . . » ) * توبه : 12 . اگر پيمان خويش را شكستند و در دينتان عيب گرفتند با پيشوايان كفر بجنگيد . اين كلمه فقط دو بار در قرآن آمده است : توبه : 12 ، نساء : 46 . طغيان : تجاوز از حدّ . « طغى طغيانا : جاوز القدر و الحدّ » . راغب آن را تجاوز حدّ در گناه ميداند و در طغيان آب استعاره گفته است . طبرسى فرموده : طغيان از « طغى الماء يطغى » بمعنى تجاوز از حدّ است . در قرآن فقط در طغيان آدمى و طغيان آب به كار رفته است . و نيز در توزين مثل : * ( « أَلَّا تَطْغَوْا فِي الْمِيزانِ » ) * رحمن : 8 . به نظر نگارنده معنى آن مطلق تجاوز از حدّ است و آن با گناه و طغيان آب و غيره تطبيق مىشود كه گناهكار از حد خويش تجاوز كرده و گرنه حدّ او انسانيت و نيكو كارى است . * ( « اذْهَبْ إِلى فِرْعَوْنَ إِنَّه طَغى » ) * طه : 24 . * ( « إِنَّا لَمَّا طَغَى الْماءُ حَمَلْناكُمْ فِي الْجارِيَةِ » ) * حاقة : 11 .