( و انحراف ) از علم شرايع و آنچه با شنيدن بدست ميايد ، است مثل * ( « ما كُنْتَ تَدْرِي مَا الْكِتابُ وَلَا الإِيمانُ » ) * . بيضاوى گويد : تو را از علم حكمتها و احكام ضالّ ( و منحرف ) يافت . در تفسير جلالين گفته : « و وجدك ضالَّا عمّا انت عليه الآن من الشّريعة » . همچنين است قول جوامع الجامع و تفسير ابن كثير . اقوال ديگرى از قبيل اينكه آنحضرت در كودكى در شعاب مكه راه خود را گم كرد و نظير آن گفته‌اند ولى بسيار بعيد است كه چنين چيزهاى سبك مراد باشد . اما دربارهء موسى كه بفرعون فرمود : * ( « فَعَلْتُها إِذاً وَأَنَا مِنَ الضَّالِّينَ » ) * به نظر ميايد مراد عدم علم و ندانستن است يعنى : من آنكار را كردم در حالى كه نميدانستم بقتل قبطى منجر خواهد شد . و قتل خطائى واقع شد . در سورهء قصص : پس از آنكه استغاثهء سبطى نقل شده ميفرمايد : * ( « فَوَكَزَه مُوسى فَقَضى عَلَيْه قالَ هذا مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ إِنَّه عَدُوٌّ مُضِلٌّ مُبِينٌ » ) * قصص : 15 . يعنى : موسى به او مشت زد و او را كشت . گفت : اين منازعه كه اينها ميكردند از عمل شيطان است و او دشمن و اضلالگر آشكارى است . از اين كلمه روشن مىشود كه موسى از اينكه دفاع او از سبطى منجر بقتل قبطى شد ناراحت بوده است لذا فرموده : اين منازعه كار شيطان است كه چنين گرفتاريها ببار ميآورد . در الميزان از عيون اخبار الرضا نقل شده كه حضرت بمأمون فرمود : * ( « هذا مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ » ) * يعنى : اين اقتتال كه ميان ايندو نفر واقع گرديد . و اگر « هذا » به عمل موسى راجع باشد ظاهرا مراد آنست : انجاميدن دفاع بقتل از كار شيطان است كه من ميخواستم فقط از سبطى دفاع كنم نه اينكه قبطى را بكشم . و اينكه در ذيل همان آيه آمده : * ( « قالَ رَبِّ إِنِّي ظَلَمْتُ نَفْسِي فَاغْفِرْ لِي ) *