سيد علي اكبر قرشي
179
قاموس قرآن ( فارسي )
دارد . * ( « وَأَشْهِدُوا إِذا تَبايَعْتُمْ وَلا يُضَارَّ كاتِبٌ وَلا شَهِيدٌ . . . » بقره : 282 . ممكن است اصل كلمه ( لا يضارر ) و معلوم باشد يعنى : آنگاه كه معامله كرديد شاهد بگيريد نويسندهء سند معامله و شاهد ضرر نرسانند و شاهد در شهادت و نويسنده در نوشتن خيانت نكند . و شايد مجهول باشد يعنى نويسنده و شاهد را ضرر نرسانيد . اجرت نويسنده را بدهيد . . . و شاهد را در وقت مشغله احضار نكنيد . ولى وجه اول را بهتر دانستهاند . ضِرار * ( « وَلا تُمْسِكُوهُنَّ ضِراراً لِتَعْتَدُوا » ) * بقره : 231 . ضرار مصدر مفاعله بمعنى ضرر زدن است يعنى زنان طلاق داده شده را كه رجوع ميكنيد براى ضرر رساندن و اذيت كردن نگاه نداريد و رجوع نكنيد تا تجاوز كنيد . * ( « وَالَّذِينَ اتَّخَذُوا مَسْجِداً ضِراراً وَكُفْراً وَتَفْرِيقاً بَيْنَ الْمُؤْمِنِينَ » ) * توبه : 107 . راجع به مسجد ضرار رجوع شود به « مسجد » فصل مسجد ضرار . ضرّاء : اين كلمه 9 بار در قرآن مجيد آمده است . در بعضى مقابل با سرّاء به كار رفته مثل * ( « وَقالُوا قَدْ مَسَّ آباءَنَا الضَّرَّاءُ وَالسَّرَّاءُ فَأَخَذْناهُمْ بَغْتَةً » ) * اعراف : 95 . و در بعضى با رحمت و نعمت ، نظير * ( « وَلَئِنْ أَذَقْناه رَحْمَةً مِنَّا مِنْ بَعْدِ ضَرَّاءَ مَسَّتْه . . . » ) * فصلت : 50 . * ( « وَلَئِنْ أَذَقْناه نَعْماءَ بَعْدَ ضَرَّاءَ مَسَّتْه » ) * هود : 10 . و در بعضى رديف بأساء آمده نحو * ( « وَالصَّابِرِينَ فِي الْبَأْساءِ وَالضَّرَّاءِ وَحِينَ الْبَأْسِ » ) * بقره : 177 . بأساء ، ضرّآء هر دو اسم مؤنثاند و مذّكر ندارند و از فرّاء نقل شده : جايز است كه بر وزن أبؤس و أضرّ . جمع بسته شوند . ضرّآء در هر حال از ضرر است قاموس و اقرب آن را : زمينگيرى ، سختى ، نقص اموال و انفس و ضدّ سرّاء گفتهاند . صحاح فقط سختى ميگويد .