سيد علي اكبر قرشي

159

قاموس قرآن ( فارسي )

ميرسد . گوئى كه انسان را قصد مىكند . راغب گويد : اصل آن در تير انداختن است سپس به نائبه اختصاص يافته . * ( « الَّذِينَ إِذا أَصابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ قالُوا إِنَّا لِلَّه وَإِنَّا إِلَيْه راجِعُونَ » ) * بقره : 156 . صواب : حق و درست يعنى آنچه حقيقت را درك كرده * ( « لا يَتَكَلَّمُونَ إِلَّا مَنْ أَذِنَ لَه الرَّحْمنُ وَقالَ صَواباً » ) * نباء : 38 . يعنى قول حق و مطابق حكمت و عقل بگويد . صيّب : باران و ابر . * ( « أَوْ كَصَيِّبٍ مِنَ السَّماءِ فِيه ظُلُماتٌ » ) * بقره : 19 . يا مثل باران سختى از آسمان كه در آن ظلمات هست . اصل آن صيوب است ( به سكون يا و كسر واو . ) واو بيا قلب و در آن ادغام شده است مثل سيّد و جيّد ( مجمع ) تند بودن آن از لفظ استفاده مىشود در مجمع آن را باران و در مفردات و اقرب ابر مخصوص ببارش گفته است مناسب آيهء فوق ابر است . * ( « ما أَصابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ الله وَما أَصابَكَ مِنْ سَيِّئَةٍ فَمِنْ نَفْسِكَ . . . » ) * نساء : 79 . اين آيه با آيهء ما قبل آن در « حسن » بررسى شده مراجعه شود . [ مقايسهء دو آيه ] در اينجا مناسب است دو آيهء ذيل را كه در بادى امر مخالف هم به نظر ميايند با همديگر مقايسه كنيم . اول آيهء * ( « وَما أَصابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِما كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ وَيَعْفُوا عَنْ كَثِيرٍ » ) * شورى : 30 . اين آيه روشن مىكند كه ميان مصائب و گناهان ارتباط هست و آنچه از مصائب پيش ميايد اثر اعمال مردم است و از گناهان بيشتر هم خدا عفو مىكند و گرنه لازم بود همه از بين بروند * ( « وَلَوْ يُؤاخِذُ الله النَّاسَ بِما كَسَبُوا ما تَرَكَ عَلى ظَهْرِها مِنْ دَابَّةٍ وَلكِنْ يُؤَخِّرُهُمْ إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى فَإِذا جاءَ أَجَلُهُمْ فَإِنَّ الله كانَ بِعِبادِه بَصِيراً » ) * فاطر : 45 . و اين آيه خطاب بعموم مجتمع بشرى است و بخطابات جزئى منحل نميشود و در نتيجه ، گناهان عدّه اى