سيد علي اكبر قرشي

89

قاموس قرآن ( فارسي )

النّبيين » از فرمايش امام عليه السّلام بدست ميايد كه شهرهائى بوده بنام شهرهاى رسّ كه مردم آنها پيامبرانشان را كشته‌اند . از دو آيهء فوق كه اصحاب رسّ در رديف اهل عذاب از عاد و ثمود نقل شده بدست ميايد كه آنها در اثر عذاب آسمانى هلاك شده و از بين رفته‌اند و ما بعد آيات دربارهء هلاكت آنها صريح است . به نظر ميايد مراد از رسّ رودخانه ارس فعلى است كه در شمال آذربايجان به طول 800 كيلومتر از كوههاى ارض روم در تركيه سرچشمه گرفته پس از عبور از دشت مغان برود كورا متصل ميگردد و به درياى خزر ميريزد . قسمت عمدهء آن مرز ايران و شوروى است . در قسمتى از كرانه هاى اين رود بزرگ ، تمدنى وجود داشته كه فعلا از بين رفته است و مدائن رسّ در نهج البلاغه عبارت از همان تمّدن و شهرهاست . محمد عبده در شرح جملهء فوق از نهج البلاغه تصريح كرده كه مراد از رسّ رود ارس فعلى در آذربايجان است . در صافى از قمى نقل كرده رسّ نهرى است در ناحيهء آذربايجان . در الميزان از عيون اخبار الرضا عليه السّلام از على عليه السّلام حديثى را بدين صورت تلخيص كرده كه : اصحاب رسّ درخت صنوبر را عبادت ميكردند و به آن شاه درخت ميگفتند آن را يافث پسر نوح در كنار چشمه ايكه به آن روشن آب ميگفتند كاشته بود . آن قوم را دوازده شهر بود در كنار نهريكه آن را رسّ ميگفتند نام آن شهرها عبارت بود از آبان ، آذر ، دى ، بهمن ، اسفندار ، فروردين ، اردىبهشت ، خرداد ، مرداد ، تير ، مهر ، شهريور . عجم نام ماه‌هاى خود را از نام آنشهرها گرفته است . در هر شهر از آن صنوبر دانه‌اى كاشته و آب چشمهء فوق را بر آن جارى كردند آب آن چشمه را بر خود و چهارپايان تحريم كردند و هر كه از آن چشمه مىخورد ميكشتند و عقيده