سيد علي اكبر قرشي

69

قاموس قرآن ( فارسي )

* ( مَعْرُوفاً كانَ ذلِكَ فِي الْكِتابِ مَسْطُوراً » ) * . بموجب اين دو آيه وارث شخص متوفّى فقط ارحام اوست نه ديگران و در ميان ارحام هم بعضى از بعض ديگر برتر است و با وجود ارحام نزديك ارحام ديگر ارث نمىبرند مثلا با وجود اولاد ، فرزندان اولاد و با وجود برادران برادر زادگان ارث نمىبرند مؤمنين و مهاجران و غيرهم با آنكه دوست و رفيق و برادر پيمانى شخصاند باز حقّى در ارث ندارند مگر آنكه بطور احسان چيزى به آنها داده شود و اينكه رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله بالاتر از خود مؤمنان بر آنهاست و زنانش مادران مؤمنيناند اينها هيچ يك سبب ارث نميشوند و تركه فقط مال ارحام است . در الميزان از درّ المنثور نقل مىكند كه ابن عباس گويد : رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله ميان صحابه برادرى افكند و گفت كه بعضى از بعضى ارث ببرند تا اين آيه نازل شد * ( « وَأُولُوا الأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلى بِبَعْضٍ فِي كِتابِ الله » ) * و توارث با نسب بر قرار گرديد . در مجمع از امام باقر عليه السّلام نقل شده كه با برادرى ارث مىبردند ( تا آيه آن را نسخ كرد ) . الميزان ذيل آيهء دوم ميگويد : اين آيه توارثى را كه در صدر اسلام بوسيلهء هجرت و موالات در دين بود نسخ مىكند . اهل بيت عليهم السلام با آيهء * ( « أُولُوا الأَرْحامِ » ) * آنطور كه گذشت فتوى داده‌اند در صافى از كافى نقل مىكند چون يكى از غلامان آزاد كردهء على عليه السّلام فوت ميكرد و وارث داشت امام چيزى از تركهء او اخذ نميكرد و ميفرمود : * ( « وَأُولُوا الأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلى بِبَعْضٍ » ) * . رحمة : مهربانى * ( « وَاخْفِضْ لَهُما جَناحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ » ) * اسراء : 24 . بال تواضع را براى آنها از روى مهربانى بخوابان . * ( « وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَوَدَّةً وَرَحْمَةً » ) * روم : 21 . راغب ميگويد : رحمت مهربانى و رقتّى است كه مقتضى احسان است