سيد علي اكبر قرشي

48

قاموس قرآن ( فارسي )

باشد يعنى براى مقابله با دشمنان آنچه بتوانيد از نيرو و ذخيرهء اسبان جنگى ، آماده كنيد . ( يا اسبان ذخيره شده آماده كنيد ) . ربع : ( بر وزن عنق ) يك چهارم 4 / 1 * ( « وَلَهُنَّ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْتُمْ إِنْ لَمْ يَكُنْ لَكُمْ وَلَدٌ . . . » ) * نساء : 12 . يعنى براى زنانست چهار يك ما ترك شما اگر شما را فرزند نباشد . اربع : چهار . نحو * ( « فَاسْتَشْهِدُوا عَلَيْهِنَّ أَرْبَعَةً مِنْكُمْ » ) * نساء : 15 . بر آنها چهار نفر از خودتان گواه گيريد . رباع : چهار چهار بقول نحويها از اربعة اربعة معدول است . * ( « فَانْكِحُوا ما طابَ لَكُمْ مِنَ النِّساءِ مَثْنى وَثُلاثَ وَرُباعَ . . . » ) * نساء : 3 . تفسير آيه در « ثلاث » گذشت . * ( « جاعِلِ الْمَلائِكَةِ رُسُلًا أُولِي أَجْنِحَةٍ مَثْنى وَثُلاثَ وَرُباعَ . . . » ) * فاطر : 1 . بحث مفصل دربارهء اين آيه در « جنح » گذشت . ربو : زيادت . طبرسى ذيل آيهء 275 بقره فرموده اصل ربا بمعنى زيادت است گويند « ربا يربو » يعنى زياد شد در اقرب الموارد آمده « ربا المال يربو ربوا و رباء : زاد و نما » يعنى مال زياد شد و نمو كرد . راغب زيادت و بالا آمدن گفته است . * ( « يَمْحَقُ الله الرِّبا وَيُرْبِي الصَّدَقاتِ » ) * بقره : 276 . خدا ربا را پايمال و صدقات را زيادت ميدهد و ميروياند . رَبَتْ * ( « فَإِذا أَنْزَلْنا عَلَيْهَا الْماءَ اهْتَزَّتْ وَرَبَتْ وَأَنْبَتَتْ مِنْ كُلِّ زَوْجٍ بَهِيجٍ » ) * حج : 5 . در اين آيه مراد از * ( « رَبَتْ » ) * بالا آمدن و انتفاخ زمين است كه در اثر آمدن باران باهتزاز آمده و مانند آمدن خمير بالا ميايد و هر گياه بهجت انگيز را مىروياند در اينجا لازم است چند آيه را بررسى كنيم : رَبْوه 1 - * ( « وَجَعَلْنَا ابْنَ مَرْيَمَ وَأُمَّه آيَةً وَآوَيْناهُما إِلى رَبْوَةٍ ذاتِ قَرارٍ وَمَعِينٍ » ) * مؤمنون : 50 . ربوه بمعنى تپه و بلندى است در مجمع البيان و اقرب آمده : ربوه ( بضم و فتح و كسر اوّل ) و رابيه بمعنى زمين بلند است . نحو * ( « كَمَثَلِ جَنَّةٍ بِرَبْوَةٍ » ) * بقره : 265 . يعنى مانند