سيد علي اكبر قرشي

46

قاموس قرآن ( فارسي )

ربيبه خواه در منزل و تحت حفاظت شخص باشد يا نه حرام است و قيد * ( « فِي حُجُورِكُمْ » ) * براى غالب است زيرا كه در غالب زن دختر خويش را نيز بخانهء شوهر دوم ميآورد . اين كلمه در قرآن فقط يك بار آمده است . ربما : * ( « رُبَما يَوَدُّ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْ كانُوا مُسْلِمِينَ » ) * حجر : 2 . اهل مدينه و عاصم « ربما » را مخفف و ديگران مشدّد خوانده‌اند ( مجمع ) ربّ و ربّة و ربّما حرف جرّ است و گاهى مخفف آيد ( اقرب ) يعني : اى بسا كه كفّار آرزو كنند ايكاش مسلمان ميبودند . اين كلمه در كلام اللَّه مجيد تنها يك بار آمده است . ربح : سود . * ( فَما رَبِحَتْ تِجارَتُهُمْ . . . » ) * بقره : 16 . يعنى : داد و ستد آنها سود نداد . اين كلمه در تجارت عادى و مصاديق ديگرى از قبيل نتايج عمل به كار ميرود و در كلام اللَّه مجيد تنها يك دفعه آمده است . ربص : ( بر وزن فلس ) انتظار . همچنين است تربّص ( اقرب ) راغب ميگويد : تربّص انتظار كشيدن است براى چيزى مثل انتظار كشيدن براى گرانى يا فراوانى متاع يا براى امريكه حصول و يا زوال آن محل انتظار است . * ( « قُلْ هَلْ تَرَبَّصُونَ بِنا إِلَّا إِحْدَى الْحُسْنَيَيْنِ » ) * توبه : 52 . بگو آيا براى ما جز يكى از دو نيكى انتظار ميكشيد ؟ * ( « وَالْمُطَلَّقاتُ يَتَرَبَّصْنَ بِأَنْفُسِهِنَّ ثَلاثَةَ قُرُوءٍ » ) * بقره : 228 . زنان طلاق داده شده سه قرء ( حيض ) منتظر مىمانند و آنگاه عدهء آنها تمام مىشود . * ( « قُلْ تَرَبَّصُوا فَإِنِّي مَعَكُمْ مِنَ الْمُتَرَبِّصِينَ » ) * طور : 31 . بگو منتظر بمانيد من با شما از منتظرانم . * ( « أَمْ يَقُولُونَ شاعِرٌ نَتَرَبَّصُ بِه رَيْبَ - الْمَنُونِ » ) * طور : 30 . ريب بمعنى قلق و اضطراب و منون بمعنى مرگ است ريب المنون يعنى آشفتگى مرگ يعنى : بلكه ميگويند شاعر است منتظر مرگ او باشيم تا مرگ وى در رسد و نام و هدفش از بين برود . ناگفته نماند كلَّيهء موارد به كار