سيد علي اكبر قرشي
343
قاموس قرآن ( فارسي )
62 . * ( « سُنَّتَ الله الَّتِي قَدْ خَلَتْ فِي عِبادِه وَخَسِرَ هُنالِكَ الْكافِرُونَ » ) * غافر : 85 . سنة رسول طريقهء اوست جمع سنّت سنن است * ( « قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ سُنَنٌ فَسِيرُوا فِي الأَرْضِ » ) * آل عمران : 137 . مراد از سنن در آيهء * ( « وَيَهْدِيَكُمْ سُنَنَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ » ) * نساء : 26 . سنت ها و طريقه هاى انبياى سلف است و در آيهء اول مراد از آن عذاب و هلاك مىباشد . * ( « فَهَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا سُنَّتَ الأَوَّلِينَ فَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ الله تَبْدِيلًا وَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ الله تَحْوِيلًا » ) * فاطر : 43 . اين تعبير با مختصر تفاوت در آيهء 77 اسراء و 62 احزاب و 23 فتح نيز آمده و همه دربارهء اهلاك و تعذيب كفّار است و روشن مىكند كه رويهء خدا تغيير ناپذير است راغب بعضى از آنها را باصول شرايع حمل كرده ولى آيات در آن زمينه نيستند گرچه اصول شرايع نيز يكسان است . در « حول » از الميزان نقل شد كه تبديل آنست عافيت و نعمت بجاى عذاب گذاشته شود و تحويل آنست كه عذاب مثلا از قوم مستحق بقوم غير مستحق انتقال يابد . مسنون : * ( « وَلَقَدْ خَلَقْنَا الإِنْسانَ مِنْ صَلْصالٍ مِنْ حَمَإٍ مَسْنُونٍ » ) * حجر : 26 . اين تعبير در آيات 28 و 33 . اين سوره نيز آمده است . مسنون را ريخته شده ( مصبوب ) و متغيّر و مصوّر معنى كردهاند . در مجمع فرموده : مسنون بمعنى مصبوب است از « سنت الماء على وجهه » آب را به صورت او پاشيدم و بقولى بمعنى متغيّر است و سيبويه آن را مصور گفته است . زمخشرى آن را مصور ، راغب متغيّر و جوهرى هموار ، متغيّر بدبو و مصوّر گفته است . ابن اثير در نهايه گويد : دربارهء بول اعرابى در مسجد آمده : « فدعا بدلو من ماء فسنّه عليه » يعنى دلوى آب خواست و بر آن ريخت و در حديث ابن عمر آمده : « كان يسنّ الماء على وجهه » : آب را به صورت