سيد علي اكبر قرشي

324

قاموس قرآن ( فارسي )

* ( آخَرِينَ لَمْ يَأْتُوكَ . . . » ) * مائده : 41 . يعنى بسيار گوشگير و گوش فراده‌اند براى اينكه بشنوند و دربارهء تو دروغ گويند و گوشگير و جاسوسند براى قوم ديگر كه پيش تو نيامده‌اند ( ميخواهند كلام تو را به آنها برسانند ) اين سه بار در قرآن است : مائده : 41 و 42 . * ( « وَيَقُولُونَ سَمِعْنا وَعَصَيْنا وَاسْمَعْ غَيْرَ مُسْمَعٍ . . . » ) * نساء : 46 . جملهء * ( « اسْمَعْ غَيْرَ مُسْمَعٍ » ) * را بشنو شنوا نباشى . و بشنو گفته ات مقبول نيست معنى كرده‌اند چنان كه در مجمع و اقرب گفته است . يعنى فهميديم ولى فرمان نبرديم . بشنو خدا شنوايت نكند . ( نعوذ باللَّه ) . اسْمِعْ * ( « لَه غَيْبُ السَّماواتِ وَالأَرْضِ أَبْصِرْ بِه وَأَسْمِعْ ما لَهُمْ مِنْ دُونِه مِنْ وَلِيٍّ . . . » ) * كهف : 26 . طبرسى و زمخشرى گفته‌اند : اين دو صيغه براى تعجّب است و بجاى « ما ابصره و ما اسمعه » مىباشد و ذكر تعجب براى تعظيم علم و بصيرت خداوند است . يعنى نهان آسمانها و زمين براى اوست چه بينا و شنواست . همچنين است آيهء 38 مريم كه گذشت . * ( « لا يَسَّمَّعُونَ إِلَى الْمَلإِ الأَعْلى وَيُقْذَفُونَ مِنْ كُلِّ جانِبٍ » صافات : 8 . * ( « يَسَّمَّعُونَ » ) * با تشديد و تخفيف هر دو خوانده شده و اصل آن يتسمّعون از باب تفعّل است و تسمّع بمعنى استماع است يعنى قادر باستماع ملاء اعلى نيستند و از هر سو زده و رانده ميشوند . * ( « وَإِنَّه لَتَنْزِيلُ رَبِّ الْعالَمِينَ ) * . . . * ( وَما تَنَزَّلَتْ بِه الشَّياطِينُ . وَما يَنْبَغِي لَهُمْ وَما يَسْتَطِيعُونَ . إِنَّهُمْ عَنِ السَّمْعِ لَمَعْزُولُونَ ) * . . . * ( هَلْ أُنَبِّئُكُمْ عَلى مَنْ تَنَزَّلُ الشَّياطِينُ تَنَزَّلُ عَلى كُلِّ أَفَّاكٍ أَثِيمٍ . ) * * ( يُلْقُونَ السَّمْعَ وَأَكْثَرُهُمْ كاذِبُونَ » ) * شعراء 192 - 223 . سمع اول بمعنى شنيدن است يعنى شياطين از شنيدن كلمات ملائكه ممنوعاند . و سمع دوم بمعنى مسموع است يعنى شياطين مسموع خود را بدروغگويان القاء ميكنند و اين نشان ميدهد كه شياطين با وجود رانده شدن